પૂર્વી મોદી મલકાણ
🌿 ये ईश्वर की रची धरती है
हर सवेरे जब भी सूरज नई आभा लिए उभरता है,
दूर क्षितिज पर रंगों का एक समंदर नज़र आता है।
पहाड़ी चोटियों पर बर्फ़ का चाँदी सा उजाला होता है,
मानो ईश्वर का लिखा हुआ एक सुंदर सा अध्याय नज़र आता है।
गहरी वादियों में झरनों का संगीत जो बहता है,
हर बूंद में छुपा हुआ कोई पावन उत्सव नज़र आता है।
नदी किनारे बैठे पत्तों का यूँ हल्का–हल्का सा थिरकना,
जैसे हवा के संग खेलता कोई राग नज़र आता है।
जंगल में झिलमिल करते जुगनू रात को सजाते हैं,
मानो तारों का धरती पर उतरा हुआ कोई गांव नज़र आता है।
फूलों की महक से जब राहें खुद बखुद खिल उठती हैं,
तब माता प्रकृति के हाथों के स्पर्श का एहसास होता है।
ऐसी सुंदर दुनिया रचने वाला कैसा कलाकार होगा,
की हर तरफ़ बस उसकी ही कला का
हल्का–हल्का सा प्रकाश नज़र आता है।
© Purvi Modi Malkan — 2025
🌿 — આલ્પ્સની શાંતિથી તાડોબાના જંગલની ધડકન સુધી
🌄 પ્રસ્તાવના
જીવનની કેટલીક યાત્રાઓ ફક્ત સ્થળ બદલતી નથી, પરંતુ અંદરનો દ્રષ્ટિકોણ પણ બદલી નાખે છે. એવી જ એક યાત્રા મારી હતી—ફ્રાન્સના આલ્પ્સથી લઈને ભારતના જંગલ પ્રદેશ સુધી.
આ યાત્રાની શરૂઆત થઈ હતી સુંદર પર્વતીય શહેર Chamonix માંથી, જ્યાં બરફથી ઢંકાયેલી પહાડીઓ જાણે આકાશને સ્પર્શતી હતી. અને અંત આવ્યો મહારાષ્ટ્રના ઘનઘોર જંગલ પ્રદેશમાં—Tadoba Andhari Tiger Reserve ના આસપાસના ગામોમાં.
બન્ને જગ્યા વચ્ચેનો તફાવત અદભુત હતો—એક તરફ બરફની નિશ્ચુપ સફેદી, બીજી તરફ જંગલની જીવંત ધડકન.
❄️ આલ્પ્સની શાંતિ—જ્યાં આકાશ જમીનને સ્પર્શે છે
આલ્પ્સમાં સવાર થવું એટલે એવું લાગવું કે સમય થોડો રોકાઈ ગયો છે. દૂર સુધી ફેલાયેલી સફેદ પહાડીઓ, હિમથી ઢંકાયેલા વૃક્ષો અને હવામાં તરતી ઠંડી શાંતિ.
ક્યારેક એવું લાગતું કે પર્વતો પર પડતો સૂર્યપ્રકાશ કોઈ દૈવી ચિત્રકારની બ્રશસ્ટ્રોક્સ છે. ત્યાંનું જીવન ધીમું છે, નિયંત્રિત છે, અને દરેક દૃશ્યમાં એક પ્રકારની સ્થિરતા છે.
🌿 તાડોબા તરફનો ફેરફાર—જ્યાં જીવન જંગલની ધડકનમાં છે
ભારતમાં જ્યારે હું તાડોબા વિસ્તારમાં પહોંચી, ત્યારે દૃશ્ય સંપૂર્ણ બદલાઈ ગયું.
જંગલની આસપાસના ગામોમાં જીવન કુદરત સાથે સીધી રીતે જોડાયેલું છે. અહીંના લોકો માટે દિવસ અને રાતનો અર્થ જંગલની ગતિ સાથે નક્કી થાય છે.
ગામના રસ્તાઓ કાચા છે, પણ દરેક રસ્તો કોઈ ન કોઈ કહાની કહે છે.
અહીં ઘણી જગ્યાએ પ્રવેશ માટે લોખંડના ગેટ જોવા મળે છે, કારણ કે આ વિસ્તાર જંગલ સંરક્ષણ ઝોન છે. જંગલ અને માનવ વસાહત વચ્ચે એક નાજુક સરહદ છે—જેનું પાલન જીવન બચાવે છે.
🌙 રાતનો તાડોબા—શાંતિ અને સાવચેતીનો સંગમ
સાંજ પડતાં જ ગામ ધીમે ધીમે શાંત થઈ જાય છે. લગભગ ૮:૩૦ પછી અંધકાર એવું છવાઈ જાય છે જાણે આખું ગામ જંગલનો ભાગ બની ગયું હોય.
સ્થાનિક લોકો કહે છે કે રાત્રે ક્યારેક જંગલી પ્રાણીઓ—રીંછ, ઝરખ, શિયાળ અને ક્યારેક વાઘની આંખોની ચમક દેખાઈ શકે છે. તેથી લોકો વહેલી રાતે ઘરમાં જ સુરક્ષા અને શાંતિ શોધી લે છે.
આ ડર નથી—આ તો કુદરત પ્રત્યેનો સમ્માન છે.
🏡 ગામજીવન—ફાનસથી સફારી સુધી
અહીં આજે પણ ઘણા ઘરોમાં ફાનસનો ઉપયોગ જોવા મળે છે. વીજળી છે, પણ ગામની રાતનો એક અલગ જ સ્વભાવ છે.
ઘરના આંગણામાં લોકો સાંજે ભેગા થાય છે, વાતો કરે છે, અને રાત ૧૦ વાગ્યા સુધીમાં આખું ગામ શાંત થઈ જાય છે.
અને સવાર તો અહીં ખૂબ વહેલી શરૂ થાય છે. દરેક હોમસ્ટેમાંથી એક ટોળકી નીકળે અને સવાર ગુંજવાનું ચાલુ કરે તે પહેલા જ સફારી જીપ્સી દ્વારા ગામમાંથી નીકળી પડે છે અને જંગલના અલગ અલગ ગેટ તરફ રવાના થાય છે.
મારે માટેની વાત કરું તો આ સફારી માત્ર પ્રવાસ નથી—આ તો જંગલને નજીકથી સમજવાની યાત્રા છે.
🚙 જંગલ સફારી—જીવનનો સાચો અભ્યાસ
તાડોબાની સફારીમાં જ્યારે તમે જીપમાં બેસો છો, ત્યારે દરેક પળ એક નવી કહાની લઈને આવે છે.
ક્યારેક હરણોની ટોળી રસ્તો ક્રોસ કરે છે, તો ક્યારેક દૂર કોઈ પાંદડાની ખસખસમાં જંગલની હાજરી અનુભવાય છે.
અહીં પ્રકૃતિ માત્ર દૃશ્ય નથી—તે જીવંત અનુભવ છે.
🌌 તારાઓની ઝાકમઝોળ—આકાશ અને ધરતીનો મિલન
રાત્રે જ્યારે હું હોમસ્ટેની ગેલેરીમાં ઊભી હતી, ત્યારે આકાશ જાણે નજીક આવી ગયું હતું. તારાઓ એટલા સ્પષ્ટ કે લાગે હાથ લંબાવો તો સ્પર્શી શકાય.
એક તરફ આ તાડોબાનું આકાશ, બીજી તરફ આલ્પ્સની યાદ—મન બે અલગ દુનિયાઓ વચ્ચે ખોવાઈ ગયું હતું.
🌿 આ ઈશ્વરની રચેલી ધરતી છે
દરેક સવાર જ્યારે સૂરજ નવી કિરણ લઈને ઊગે છે,
દૂર ક્ષિતિજ પર રંગોનો સાગર દેખાય છે.
પહાડોની ચોટીઓ પર બરફનું ચાંદી જેવું તેજ હોય છે,
જાણે ઈશ્વરે લખેલો કોઈ સુંદર અધ્યાય દેખાય છે.
ઊંડી ખીણોમાં વહેતા ઝરણાનો સંગીત ગુંજે છે,
દરેક બૂંદમાં કોઈ પવિત્ર ઉત્સવ છુપાયેલો લાગે છે.
નદી કિનારે પાંદડાંનો હળવો હળવો નૃત્ય દેખાય છે,
જાણે પવન સાથે રમતો કોઈ રાગ સાંભળાય છે.
જંગલમાં રાત્રે ઝગમગતા જુગ્નુઓ ઝળહળે છે,
જાણે તારાઓનું ધરતી પર ઉતરેલું ગામ હોય.
ફૂલોની સુગંધથી રસ્તાઓ પોતે જ ખીલી ઊઠે છે,
ત્યારે માતા પ્રકૃતિના સ્પર્શનો અહેસાસ થાય છે.
એવો સુંદર સંસાર રચનારો કેવો કલાકાર હશે,
જેની કલા દરેક તરફ માત્ર પ્રકાશ બની ફેલાય છે.
🌺 અંતિમ વિચાર
આ યાત્રા મને એક જ વાત શીખવી ગઈ—
કુદરત એક જ છે, પણ તેનું સ્વરૂપ દરેક જગ્યાએ અલગ સંગીત ગાય છે.
ક્યાંક તે બરફની શાંતિમાં બોલે છે, તો ક્યાંક જંગલની ધડકનમાં જીવંત થાય છે.
અને આપણે કોણ ?
માત્ર એ સંગીતને સાંભળતા મુસાફરો છીએ.
© Purvi Modi Malkan — 2025 | purvimalkan@yahoo.com
