Home

હવે મારી વાત ઓગણીસો ત્રાણુની સાલમાં એક વર્ષ ગાયનેક ફેલોશીપનું પુરું થયું. જોગાનુજોગ નોર્થ હ્યુસ્ટન હોસ્પિટલના એક મેક્ષિકન એનેસ્થેસ્યોલોજીસ્ટના વર્ક વિસા પુરા થયા અને મને તેની જ્ગ્યા મળી ગઈ. અમે બન્ને એક જ હોસ્પિટલમાં કામે લાગી ગયા. અમારા બન્નેના કોલ જુદા જુદા દિવસે હોવાથી બે ગાડીની જરૂર, મારા માટે ટૉયોટા કરોલા ગાડી લીધી. અમારી વાર્ષિક આવક ૬ આંકડાની થઈ. મીસોરીસીટી (Missouri City,TX)માં ૬૦૦૦ સ્કેવર ફુટનું ૪ બેડ રુમનું ઘર ચણાવ્યું. ચી.પારૂલના જન્મદિવસે હિન્દુ રિવાજ મુજબ શુભ ચોઘડીયામાં કળશ મુક્યો. મને અને મારી દીકરીઓને ગમતું ફર્નીચર વસાવી લીધુ.

મને યાદ આવ્યું; બાના અવસાન બાદ બાપુજી આવેલ ત્યારે સવાલ કરેલ, “ભાઈ, અહીં ભારત જેવા ગાદલા ના મળે?” અમે low rise platform bed, futon mattress & pillows લાવીને એમનો બેડરૂમ તૈયાર કરી રાખ્યો.

પારૂલની ઇન્ટરનલ મેડિસિન બોર્ડની પરિક્ષા ઓગસ્ટ મહિનામાં, બે મહિના તેણી મારે ત્યાં રહે જેથી ઉપર તેના રૂમમાં શાંતિથી વાંચી શકે, મારા જોબના કારણે હું અંજલીની સંભાળ ન લઈ શકુ, તેથી માટે અમારા મિત્રના બહેન સ્મિતા ભારતથી ઇમીગ્રેશન વિસા સાથે આવેલ, તેમને ડોલર કમાવાની જરૂર હતી જેથી જલ્દી પોતાનું ઘર લઈ શકે. અમે તેમને બેબી સીટર તરીકે રાખી લીધા. હું સ્મિતાબહેનને સવારના સાત વાગ્યામાં અમારા ઘેર લાવીને તુરત હોસ્પિટલ જવા નીકળું. ઉતાવળમાં એક દિવસ ગાડીમાં ગેસ ઓછો હતો, હોસ્પિટલ ૨૫ માઈલ દુર, મનમાં વિચાર આવ્યો-કશો વાંધો નહીં, હોસ્પિટલ પહોંચી જવાશે, ઘેર આવતા ગેસ લઈશ. હોસ્પિટલનું કામ પતાવી બે વાગે નીકળી, હોસ્પિટલની નજીકના ગેસ સ્ટેશન પર પર્સ સાથે ગેસ ભરતી’તી ત્યારે કોણ જાણે ક્યાંથી એક આફ્રો-અમેરિકન છોકરી આવી,  “મેમ, (can you shaw me where is North Houston Hospital?), મને નોર્થ હ્યુસ્ટન હોસ્પિટલનો રસ્તો બતાવશો? હું જવાબ આપતી હતી ત્યાં અચાનક તેનો બોય-ફ્રેન્ડ આવ્યો, મારી પર્સ ખેંચી ભાગ્યો, તેની પાછળ છોકરી પણ ભાગીને ગાડીમાં પલાયન થઇ ગયાં! મે બુમ મારી (thief! Thief! They snached my purse & ran away) ચોર, ચોર, મારું પર્સ ખેંચી ભાગ્યો, કોઈ દોડો, પકડો, કોઈએ સાંભળ્યું નહી, કોઇ ગાડી ઊભી ન રહી!!

મારી ગાડીમાં ગેસ નહીં, મારી પાસે પૈસા નહીં. હુ સ્ટોરમાં અંદર ગઈ, એક દેશીભાઈ બેઠેલા હતા, ખુશ થઈ, ભાઈ મારું પર્સ ચોરાઇ ગયું, બારીમાંથી તમે જોયું છે, મને ૫ ડોલરનો ઊધાર ગેસ આપો, હું નોર્થ હ્યુસ્ટન હોસ્પિટલમાં ડોકટર છું, આવતી કાલે પૈસા આપી દઈશ, દેશીભાઈનો જવાબ; “હું માલીક નથી, નોકરી કરુ છું. મારાથી કોઇને ઉધાર ગેસ ન આપી શકાય.” હું ગાડી પાસે આવી, મારી આંખમાં આંસુ આવી ગયા. મને જોઇને એક આધેડ ઉમરના આફ્રો-અમેરિકન બહેન મારી પાસે આવ્યા; (do not worry fill up your tank and never come again to this gas station) ચિંતા નહીં કર ગેસ ભરી લે અને કોઈ દિવસ આ ગેસ સ્ટેશન પર ગેસ લેવા આવીશ નહી, આ એરિયા તારા જેવી સ્ત્રી માટે નથી. મેં તેનો આભાર માનીને એડ્રેસ માગ્યું જેથી હું તેને ચેક મોકલાવી શકુ. “પહેલા ગેસ ભરવાનું શરું કર, હું એડ્રેસ આપું છું” કહીને બીજા પંપ પર પોતાની ગાડીમાં ગેસ ભરવા લાગી. મેં ગેસ ભરી ઉપર જોયું તો, તે બહેન એડ્રેસ આપ્યા વગર     જતા રહ્યા વગર. બીજો અનુભવ દેશીનો !

અજાણી અને આફ્રો અમેરિકન બહેને મદદ કરી, આપણે ભારતીઓ જેને કલ્લુ કહીને વખોડીએ તેણે જ મને મદદ કરી. મારી માન્યતા પ્રમાણે કદી કોઈના માટે અભિપ્રાય બાંધવા નહી, પ્રભુએ સૌને સરખા ઘડ્યા છે, રૂપ-રંગથી માણસની ઓળખ નહીં કરવી જોઇએ. ઘેર પહોંચીને સૌથી પહેલા ક્રેડીટ કાર્ડની ઓફિસમાં ફોન કરી જણાવ્યું ને કાર્ડ બંધ કરાવ્યું. સાંજે મારા પતિને અને પારૂલને વાત કરી, પારૂલે સલાહ આપી “મમ્મી, કોઈ દિવસ પર્સ ખભે લટકાવી ગેસ નહી લેવાનો, પૈસા/કાર્ડ કાઢી પેંટના ખીસામાં મુકી દેવાના, ગાડી લોક કરી ગાડીની ચાવી બીજા ખીસામાં મુકીને ગેસ લેવાનો. ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ પર્સ સાથે ગયું. લાઈસન્સ વગર ગાડી ચલાવાય નહી. સવારે અમે બન્ને સાથે હોસ્પિટલ ગયા. વહેલા નીકળી ડીપીએસની ઓફિસે ગયા, ઓફિસરને વાત કરી સોસિયલ સિક્યોરિટી નંબર આપ્યો, તુરત કોમ્યુટર પર જોયું ફોટો પાડ્યો, નવું લાઈસન્સ મળી ગયુ!  ઓફિસરનો આભાર માન્યો. અમેરિકાની કાર્ય વ્યવસ્થાને ધન્યવાદ! બે દિવસ પછી હોસ્પિટલની લોબીમાંથી મારું લાઈસન્સ હોસ્પિટલ કર્મચારીને મળ્યું. ચોરને લાઈસન્સની જરૂર ન હોય, ફક્ત પૈસા અને ક્રેડિટ કાર્ડની જ જરૂર હોય!

પારૂલની બોર્ડની પરિક્ષા ઓગસ્ટ મહિનામાં પુરી થઈ. ચિરાગે હ્યુસ્ટનના ટી આઇ પ્લાન્ટમાં બદલી કરાવી. પારૂલે હોસ્પિટાલીસ્ટની નોકરી માટે અરજી કરેલ તેનો ઇન્ટરવ્યુ ઓસ્ટિનની હોસ્પિટલમાં આવ્યો, ત્યાં નોકરી મળી ગઈ. હ્યુસ્ટનનો ટી આઈ પ્લાન્ટ બંધ થતા ચિરાગ એના માતા-પિતા પાસે ઓસ્ટિન આવ્યો. અંજલી ત્રણ મહિનાની હતી, પારૂલ અંજલીની અડધું પીધેલ દુધની બોટલ રેફરીજેટરમાં મુકે તેનો સરલાબહેનને વાંધો, એઠું દુધ મુકે છે! ઠાકોરજીનું દુધ અભડાય છે, જમવા બેસે ત્યારે પારૂલ શાક દાળ પોતાની હાથે લે તેનો પણ તેમને વાંધો, બધુ એઠું કરે છે. પારૂલ મનમાં વિચારે કે આ તો રોજનું થયું.

એક દિવસ મને વાત કરી “મમ્મી બધા ધર્મમાં નિર્દોષ બાળકોને ભગવાન સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે તે સાચી વાત?”

“હા બેટા સાચી વાત, કેમ આ પુછે છે?

“તો પછી અંજલીનું અડધું પીધેલ દુધની બોટલ રેફરીજેટરમાં બીજા દુધ સાથે મુકુ તો દુધ અભડાય?”

“ના, એવું કોઇ ધર્મમાં લખ્યુ હોય તે મારી જાણમાં નથી.”

પારૂલનો પણ પગાર ૬ આંકડાનો થયો કે તુરત જ ચિરાગે ઓસ્ટિનમાં ત્રણ બેડરૂમનું ઘર લીધું ચિરાગ હવે આખો દિવસ ઘેર કોમપ્યુટર પર શેર બજારનું કામ કરે જે કોલેજમાં હતો ત્યારથી કરતો હતો, જોકે નોકરી માટેના પ્રયત્નો તો ચાલુ જ હતા.

પારૂલની હોસ્પિટાલીસ્ટની નોકરી ૧૨ કલાકની; અંજલીને સવારના ૭ વાગે પ્રાયવેટ ડે કેરમાં મુકે, સાંજે ૩ વાગે ચિરાગનું શેર બજાર પુરું થાય ત્યાર પછી અંજલીને ઘેર લાવે. અંજલી ડે કેરમાં રહેવાથી અવાર નવાર માંદી પડે, પારૂલનો મને ફોન આવે; “મમ્મી હમણા જ ઓસ્ટિન આવવા નીકળ, અંજલી માંદી છે” હું અડધી રાત હોય તો પણ જવા નીકળું, સવાર થતા ઓસ્ટિન પહોંચી જાઉ, જેથી પારૂલ કામ પર જઈ શકે.
સરલાબહેન એક દિવસની પણ રજા ન લે, તેમની સેવા-પૂજા અટકી પડે! શું થાય? જેવી લેણ દેણ!.

નોર્થ હ્યુસ્ટન હોસ્પિટલ પ્રાઈવેટ ડોકટરોના હસ્તક આવી, એનેસ્થેસ્યા ગ્રુપ પ્રેકટીસ બદલાણી, સર્જનનો ઇરાદો પગારદાર નર્સ પ્રેકટીશનરથી જ ચલાવવાનો જેથી કંટ્રોલ તેમના હસ્તક રહે. રમેશના સારા નશીબે મેમોરિયલ હોસ્પિટલના એનેસ્થેસ્યોલોજીસ્ટ ગ્રુપમાં નોકરી મળી ગઈ. મારે લોકમ જ કરવું હતું જેથી હું ગમે ત્યારે દોહિત્રીને રાખવા જઈ શકુ. મે બે ત્રણ લોકમ એજન્સીમાં અરજી કરી. અરજી સાથે બધા સર્ટિફિકેટ તથા ડોકટરના સારા કામ કર્યાના પ્રમાણપત્રો પણ મોકલ્યા. લોકમ-વર્ક માટે હ્યુસ્ટનના આજુબાજુના ગામમાં જવાનું થતું; ૫૦-૭૦ માઈલ વન વે ડ્રાઇવિંગ થઈ જતું. એક હોસ્પિટલના ઓર્થોપેડીક સર્જનના દર્દીને સ્પાઇનલ એનેસ્થેસીયા આપેલ, પગની એડીના હાડકાની સર્જરી હતી. દર્દીને તંદ્રાની દવા આપેલ જેથી હાડકાની સર્જરીમાં વપરાતી હથોડી વગેરે સાધનોના અવાજથી ગભરાય નહીં; આ સર્જન, નર્સ અને આસિસ્ટન્ટ ડૉકટર સાથે ડર્ટી જોક્સ કરવા માટૅ મશહૂર હતો, એણે એક જોક્સ કર્યો જે હું અહીં લખી નહીં શકુ. બીજા દિવસે મેં એજન્સીને ફોન કરી જણાવ્યું; મારે અહીં કામ નથી કરવું, કારણ આપ્યું હોસ્પિટલ ઘણી દુર છે. કોન્ટ્રેક્ટ કરેલ તેથી બીજા એનેસ્થેસ્યોલોજીસ્ટ ન મળે ત્યાં સુધી મારે કામ કરવું પડે. મારા નશીબે બે દિવસમાં એજન્સીને બીજા ડોકટર મળી ગયા. મને એજન્સી મારફત ઓસ્ટિનથી પચાસ માઈલ દુરની હોસ્પિટલમાં એક મહિનાનું કામ મળ્યું. જાણી પારૂલ ખુશ થઈ “મમ્મી તું મારે ત્યાં રહેજે એજન્સી તને માઇલેજના પૈસા આપશે, સરસ મને અંજલી સાથે રહેવા મળશે ૧૫ મહિનાની ચાલતી બોલતી થયેલ. એક દિવસ ઓપરેશન રૂમની લોબીના ડબલ ડૉર જે પારદર્શક કાચના હોય છે, હું અંદર આવવા ઊભી હતી ત્યાં ડૉર અચાનક ખુલ્યું અને મારા માથા સાથે જોરથી ભટકાયું; હું ભીંતના ટેકે બેઉ હાથ માથા પર રાખી ઊભી રહી, તુરત જ સ્ટ્રેચર સાથે ડોકટર આવ્યા, મને પુછ્યું “(Indu Did you pass out), (no I am having headache) ના, મને માથામાં દુઃખે છે. મને સ્ટ્રેચરમાં એક્ષરે અને સી ટી સ્કેન માટૅ લઈ ગયા. અમેરિકામાં પ્રોટોકોલ પ્રમાણે માથામાં ઈજા થયેલ બધા દર્દીના એક્ષરે/સી ટી સ્કેન અનિવાર્ય. મારો એક્ષરે અને સી ટી સ્કેન નોરમલ હતા.

હું ઓસ્ટિન પારૂલને ત્યાં હતી ત્યારે શીતલ અને વિપુલ ફરવા માટે આવ્યા. શનિવારે અમે બધા હિલ કંટ્રી ફરવા ગયા, ત્યાં પારૂલને ચકર આવ્યા, અમે તુરત ઘેર આવ્યા. પ્રેગનન્સી ટેસ્ટ પોઝીટીવ હતો. સોમવારે ડોકટરને બતાવવા ગયા, ડોકટરે તપાસ કરી પારૂલ સગર્ભા છે. બીજી વખત નાનીમા થઈશ તેનો મને આનંદ થયો. ચિરાગે તેના મમ્મીને જણાવ્યું; સરલાબહેનનો જવાબ “આટલું જલ્દી બીજું બાળક!”. ૪ મહિને અલ્ટ્રાસાઉંડમાં ખબર પડી પારૂલને દીકરો છે.સમાચાર જાણી સરલાબહેન ખુશ થયા! ચિરાગના કાકા-કાકી ન્યુજર્સીથી પારૂલની પ્રસુતી વખતે ઓસ્ટિન આવ્યા, પારૂલને રોજ સુંઠ કરી આપતા. પારૂલ ના પાડે તો વઢે પાડે, “સવાશેર સુંઠ ખાવી જ જોઇએ જેથી કમરનો દુઃખાવો ના થાય અને છોકરો મજબુત થાય. દીકરાનું નામ ચિરાગે દરેક ગ્રાંડ પેરેન્ટ્સના નામના પહેલા અક્ષર; અનિલ ભાઈનો એ, રમેશનો ર, ઇન્દુનો આઇ અને સરલાનો સ જોડીને એરિસ(ARIS) પાડ્યું, કેટલો સુંદર વિચાર!

ચિરાગના પ્રયત્ન સફળ થયા, તેને હ્યુસ્ટનમાં મોરગન સ્ટૅનલી બ્રોકરેજ ફર્મમાં કામ મળી ગયું.

પારૂલ-ચિરાગ તેમના બન્ને બાળકો સાથે અઠવાડિયું અમારે ત્યાં રહ્યા. સુગરલેંડમાં અમારા ઘરની નજીક ઘર લીધું, સારું ચોઘડિયું જોઇને ત્યા રહેવા ગયા. પારૂલે ઇન્ટરનલ મેડિસિન ગ્રુપ પ્રેકટિસ ત્રણ પાર્ટનર સાથે શરૂ કરી. અંજલીને નર્સરી સ્કુલ માં દાખલ કરી. એરિસ માટે એક ગુજરાતી બહેનને સોમવારથી શુક્રવાર રાખ્યા. નર્સરી સ્કુલમાં લંચ પછી ફરજીયાત એક કલાક નેપ ટાઈમ હોય, અંજલીને ઊંઘ આવે નહીં બહેન આંખો બંધ કરે અને કોઈ તેનાથી નાના બાળક્નો રડવાનો અવાજ સંભળાય કે તરત ઊભી થાય તે બાળક્ની બાજુમાં બેસે તેના માથા, પીઠ પર વ્હાલથી હાથ ફેરવે અને બાળકને સુવડાવી દે, નાનપણથી અંજલી આટલી પ્રેમાળ. અત્યારે ૨૩ વર્ષની સિવિલ એન્જીનિયર બનીને અમેરીકન નેવી ઓફિસર થઈ છે, તેનો કુટુંબ અને મિત્રો પ્રત્યે એટલો જ પ્રેમ છે.

**

રમેશને એજન્સી મારફત ટેક્ષાસના લરિડો શહેરમાં જનરલ એનેસ્થેસ્યોલોજીસ્ટની નોકરી મળી ગઈ. અમે ડ્રાઇવ કરી હ્યુસ્ટનથી લરિડો પહોંચ્યા. ત્યાં અમારા મુંબઈના મિત્ર હીતેશ પટેલના ઘેર રહ્યા. હીતેશભાઈ બિલ્ડર હતા અને તેમના પત્નિ મનીશા રીયલ એસ્ટેટ એજંટ હતા; તેમણે અમને ભાડાનું બે બેડરૂમનું નાનું ઘર શોધી આપ્યું, અમે એ ઘર એક વર્ષ માટે ભાડે લીધું. હું રમેશને માટે થોડી રસોઇ બનાવી રેફરીજ્રેટરમાં મુકી ડ્રાઇવ કરી હ્યુસ્ટન આવી. રમેશની હોસ્પિટલની વાન તેને લઈ જતી અને કામ પુરું થયા બાદ ઘેર મુકી જતી. નાના ગામમાં જ્યાં ડોકટર બહુ ઓછા હોય ત્યા આવી સગવડનો લાભ મળે, છતા અમેરિકન ડોકટર નાના ગામમાં જવા તૈયાર નથી હોતા! લરિડો શહેર મેક્ષિકોની બોર્ડર પર આવેલ છે અને ત્યાં સ્પેનિશ બોલનારની વસ્તી વધારે છે. પંદર દિવસ બાદ રમેશને લોંગ વિકએન્ડ હતો ત્યારે હીતેશભાઈ તેમના પત્નિ મનીશા અને દીકરા માનવ અને યશ સાથે હ્યુસ્ટન આવ્યા. પહેલી વખત અમારે ત્યાં આવ્યા; મેં ચુરમાના લાડુ દાળ-ભાત બટેટા- રીંગણનું શાક અને વાલ બનાવ્યા. સૌ જમ્યા પછી રમેશે તેઓને અમારું ઘર બતાવ્યું. હીતેશને અમારા ઘરનો પ્લાન ખૂબ ગમી ગયો, “મનીશા આપણે લરિડોમાં આવું ઘર ચણાવીશું?”

“હીતેશ આવી રાઉન્ડ બારીઓ અને આવા પીલર બનાવવા વાળા કારીગર લરિડોમાં મળશે?”

“કારીગરની તું ચિંતા નહી કરીશ હું મેક્ષિકોથી લઈ આવીશ”

“ભલે મને તો ખૂબ ગમશે”.

અમારો ગેસ્ટ બેડરૂમ ઉપર હતો, તેઓ ઉપર સુવા ગયા. સવારે હું ઊઠી ચા બનાવી તથા કેશર પિસ્તા બદામ એલાયચી નાખી દૂધ બનાવ્યું. હું તેમને બોલાવવા ઉપર ગઈ, શું જોયું? ત્રણ મહિનાથી ઇન્ડિયાથી પાર્સલમાં આવેલ લાકડાનું મંદિર પડેલ જે એસેમ્બલ કરવાનું અમારા બન્નેના વ્યવસાયને હિસાબે રહી જતું હતું તે ત્રણે જણા એસેમ્બલ કરી રહ્યા હતા, “હીતેશભાઈ મનીશા તમારે આ કામ કરવાનું! બે દિવસ માટે આવ્યા છો આરામ કરવાનો” “માસી હજુ તમે અમને મહેમાન માનો છો?” “ના મનીશા એવું નથી તમે ઘરના જ છો મારી પારૂલ, શીતલ અને તું મારી ત્રીજી દીકરી ચાલો નીચે ચા પાણી નાસ્તો તૈયાર છે પછી આ કામ પૂરું કરજો” “હા મમ્મી દાદીની વાત સાચી છે મને ભૂખ લાગી છે” “માનવ બેટા ચાલ મારી સાથે નાસ્તો તૈયાર છે” “દાદી તમે જાવ હું મમ્મી પપ્પાને લઈને આવું છું”, બધા સાથે નીચે આવ્યા, ચા-દૂધ ગરમ બટેટા-પૌંઆનો નાસ્તો કર્યો. તૈયાર થઈને હ્યુસ્ટનના પ્રખ્યાત શ્રી પ્રમુખ સ્વામી મહારાજના સ્વામિનારાયણ મંદિરે દર્શન કરવા ગયા, જે બાપ્સ તરીખે ઓળખાય છે.  હીતેશ પટેલ, મનીશા જૈન, બાપ્સના મંદિરે દર્શન કર્યા અને સાયોના કાફેમાં ગયા; મનીશાએ નાસ્તાના પેકેટ ખરીદ્યા. લરિડોમાં ઇન્ડિયાના નાસ્તા મળે નહી. ત્યાંથી મનીશાની ઇચ્છા જૈન મંદિર જવાની હતી, રવિવાર હતો એટલે ત્યાં પાઠશાળાના બાળકોના કાર્યક્ર્મ માનવ અને યસ સાથે જોયા, અને ત્યા જૈન ભોજન લીધું, ઘેર આવ્યા. સોમવારે સવારે ચા નાસ્તો કરી રમેશની અને હીતેશની ગાડી ઊપડી લરિડૉના રસ્તે! હું આવડા મોટા ઘરમાં એકલી! મનમાં મારી જાતની સાથે વાત કરી; તું ક્યાં એકલી છે? મંદિરમાં તારી રક્ષા કરવા વાળા શિવ-શક્તિ બેઠા છે, રોજ સ્નાન કરી દેવી અપરાધ સ્તોત્ર અને શિવાષ્ટકમ બોલે છે, દર મંગળવારે હનુમાન ચાલીસા બોલે છે.

અઠવાડિયામાં ફેમિલી પ્રેકટિસ લોકમ હેરિસ કાઉન્ટી હોસ્પિટલ ડિસ્ટ્રિક્ટના ક્લિનીક્માં શરૂ થઈ જશે, સોમવારથી શનિવાર સુધી કામમાં દિવસ પૂરો થશે. ડાઉન ટાઉન હ્યુસ્ટન સાઉથ મેઈન સ્ટ્રીટમાં સવારના ૮ થી ૫ કામ કરવાનું શરું કર્યું. ૧ કલાક લંચ બ્રેકમાં બધા ડોકટર ડાઇનિંગ રૂમમાં આવે, મારી ઓળખાણ આપી બે અમેરિકન ડો. હતા તેઓ બહાર લંચ લેવા ગયા. ત્રણ ઈન્ડિયન ડોકટરે ઘેરથી લાવેલ લંચ ખાધું. ડોકટર રંજન શાહ સાથે મારે ઓળખાણ થઈ; જાણવા મળ્યું દર રવિવારે પાંડુરંગ શાસ્ત્રીના સ્વાધ્યાય ક્લાસ તેઓ ચલાવતા હતા. હું ત્યાં બે રવિવાર ગઈ. રેકોર્ડીંગ જ સાંભળવાનું, મજા નહી આવી. ચિનમયા મિશન હ્યુસ્ટનમાં છે તેની જાણ થતા આનંદ થયો. મેં અને રમેશે તેમના ગીતા પ્રવચન મુંબઈમાં ચર્ચગેટ પરના વિશાળ આઝાદ મેદાનમાં સાંભળેલ, ૩૦૦થી ૫૦૦ શ્રોતાઓ જરા પણ અવાજ વગર શાંતિથી સાંભળતા, સ્વામીજીની વાણીનો એ પ્રભાવ!

હું ૫ વર્ષથી રિટાયર્ડ છું. અઠવાડીયાના ત્રણ દિવસ કાઉન્ટીના Literacy council for foreign langveges માં અંગ્રેજી શીખવાડવા જતી હતી. કોવિડ મહામારી શરું થઈ ત્યારથી ઓન લાઇન ક્લાશ થોડો સમય લીધા.ભારત અને પાકિસ્તાનથી આવેલ વડીલોને અંગ્રેજી શીખવાડવાનો મને   મને આનંદ થતો, નિયમીત દર રવિવારે આચાર્યશ્રી ગૌરાંગભાઈ સવારે ગીતા પર પ્રવચન આપે. માતા-પિતા પ્રવચનમાં હોય ત્યારે તેમના બાળકો બાળવિહારના ક્લાસમાં બેસે; કિન્નર ગાર્ડનથી બારમાં ધોરણ સુધીના ક્લાસ ઉંમર પ્રમાણે તેમને આપણા હીન્દુધર્મનું જ્ઞાન મળે; દાખલા તરીકે કિન્નર ગાર્ડનમાં એ બી સી ડી શિખવાડે, એ ફોર એટિટ્યુડ, બી ફોર બિહેવિયર, પહેલા ધોરણમાં  રામયણની વાર્તા, બીજા ધોરણમાં હનુમાન ચાલીસા, ત્રીજા ધોરણમાં ભાગવતની કૃષ્ણલીલાની વાર્તા વગેરે, શ્રીમતિ દર્શનાબહેન બાલ વિહારના શિક્ષકોને દર વર્ષે ટ્રેનિંગ આપે. આ રીતે ખૂબ સમયસર અને કુશળતા પુર્વકનું આયોજન. મારા બન્ને ગ્રાન્ડચાઇલ્ડ અંજલી અને એરિસને કિન્નર ગાર્ડનથી ૧૨ ધોરણ સુધી ચિનમયા મિશનમાં ધર્મના સંસ્કાર મળ્યા, જે અંજલીએ તેના આરંગેત્રના પ્રોગ્રામ વખતે “જળકમળ છાંડી જાને બાળક…” કવિતાના રેકોર્ડીંગ સાથે ભારત નાટ્યમ નૃત્ય કરી દીપાવ્યા, બન્ને જણાના રૂમના સાઈડ ટેબલ પર કૃષ્ણ ભગવાનની મુર્તી છે.

૯/૧૧/૨૦૦૧માં ન્યુયોર્ક શહેરના આખી દુનિયાના પ્રખ્યાત વેપાર ઉદ્યોગ ૨ ટાવર પર આંતકવાદીએ આત્મઘાત હુમલા કર્યા, ત્યારે અમારા જમાઇ ચિરાગ મોર્ગન સ્ટેનલિની ઓફિસમાં મિટીંગમાં હતા, પહેલા ટાવર પરના હુમલાની ખબર સાંભળતા જ તેમણે ૨૧માં માળથી નીચે ઊતરવાનું શરુ કર્યું; જાહેરાતમાં જણાવતા હતા બધા ઊપરના માળ પરની અગાશી પર ઊભા રહો ત્યાંથી તમને હેલિકોપ્ટર નીચે લાવશે. ચિરાગે વિચાર્યું, એ કેવી રીતે શક્ય હોઈ શકે, આંતકવાદી ઊપરના માળ પરથી જ હુમલો કરે છે, તુરત નીચે દાદરા ઊતરવા લાગ્યા તેમની સાથે તેમણે એક બહેન ગભરાયેલ હતા તેનો હાથ પકડ્યો. બન્ને સાથે ઊતરતા હતા ત્યાં અચાનક ચિરાગને કોઇ ઓફિસ બિલ્ડિંગને જોડતો પુલ દેખાયો તેની તરફ વળ્યા અને બહેનનો હાથ છુટી ગયો. ચિરાગે નીચે ઊતરવાનું ચાલુ રાખ્યું; રસ્તા પર આવ્યા, ઘોર અંધારું સુર્ય નારાયણના પ્રકાશમાં દોડવાનું ચાલુ રાખ્યું, પોલિસની વાન ફરતી હતી બધાને વોર્નિંગ આપી રહી હતી.

“કોઈ રસ્તા પર ન આવે, પોતપોતાના ઘરમાં રહે”

ચિરાગને કઈ દિશામાં દોડવું ખબર ન હતી. ટૅલિવિઝન પર મેં સમાચાર સાંભળ્યા પારૂલ કામ પર જતી હતી.

તેણે એન પી આર રેડિયો પર સાંભળ્યું, મને રડતા રડતા ફોન કર્યો “મોમ ચિરાગ ન્યુયોર્ક સાઉથ ટાવરમાં છે, હું ફોન કરૂ છું ઉપાડતો નથી શું કરું?”

“બેટા, તું રડતા રડતા ડ્રાઇવ ના કર, તારા પાર્ટનરને જણાવ એ તારા દર્દીને સંભાળે, તું ઘેર જા હું પણ તારા ઘેર જાઉ છું, આપણે બધા સાથે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરીએ, ચિરાગ સહીસલામત ઘેર આવશે.”

મારા પતિ તેમના લોકમ કામ પર હતા તેઓનો કોન્ટ્રાક પુરો થવાને બે દિવસ બાકી હતા, મેં ફોન કરી જણાવ્યું; “તમે વહેલા આવો તો સારૂ, પારૂલ અને અને બન્ને બાળકો રડ્યા કરે છે” મારા પતિ સંમત થયા, તુરત ઓફિસમાં ગયા જણાવ્યું (I have to leave as my son-in law is involved in Newyork tower terrorist event) ઉતાવળમાં બોલાયેલ આ શબ્દોએ કેવી ગેરસમજ કરી તે હું આગળ જણાવું છું.

હું પારૂલને ત્યાં હતી. રમેશ પણ સાંજના આવી ગયા, પારૂલ ફોન પકડીને બેઠેલ ન્યુજર્સી ચિરાગના બે ફોઇને ત્યાં પણ ફોન કર્યા કરે, એ બધા પારૂલને આશ્વાસન આપે, “અમને ખબર મળશે કે તુરત જણાવીશું.”

ચિરાગ દોડતો હતો, તેણે પોલિસ વાનની જાહેરાત સાંભળી “હડસન નદીની ફેરિ અત્યારે ચાલુ છે જેને ન્યુજર્સી જવું હોય તે ડેક પર આવે.” સરસ હવે ફોઇને ત્યાં પહોંચાશે, ચિરાગ ફેરિમાં ન્યુજર્સી પહોંચ્યો ત્યાં તેનો ફોન ચાલુ થયો. ન્યુયોર્ક શહેરના ફોન ટાવરના તથા વિજળીના વાયર કાપી નાખવામાં આવેલ. રાતના બે વાગે ચિરાગને તેના ફુવા તેમના ઘેર લઈ ગયા. ચિરાગના પગ દોડી દોડીને સુજી ગયેલ અને દુઃખતા હતા, તુરત સુઈ ગયો. તેના ફોઇએ પારૂલને ફોન કર્યો, જણાવ્યું ચિરાગ આવી ગયો છે, સુતો છે, સવારે વાત કરશે. બીજે દિવસે સવારે પારૂલે ચિરાગ સાથે વાત કરી. ચિરાગનો સામાન હોટેલ પર હતો. બે દિવસ ફોઇને ત્યાં આરામ કરી સામાન લીધો એરપોર્ટ ગયો હ્યુસ્ટનની જે ફ્લાઈટ મળી તેમાં હ્યુસ્ટન આવ્યો.

આ બધી હાડમારીની શારીરિક અસર તો થોડો સમય રહી, પરંતુ માનસિક અસર ખૂબ હતી મોર્ગન સ્ટેનલીમાં રાજીનામું આપ્યું. થોડો સમય ઘેર બાળકો સાથે રહ્યા પછી, પારૂલના ક્લિનિકની ઓફિસ મેનેજર દર્દીના ઇન્સ્યોરન્સ ક્લેમ ફાઇલ કરવામાં ખૂબ સમય વેડફતી હોવાની જાણ થતા ચિરાગે આ કામ સંભાળવાનું નક્કી કર્યું. એમ બી એ ની ડિગ્રી તો હતી જ, થોડું મેડિકલ બીલ માટેના દર્દીના નિદાન મુજબના કોડની જાણકારી જ કરવાની રહી. આમ કરવાથી બે ફાયદા; પારૂલની કમાણી ઘરમાં રહે અને સમયસર ઇન્સ્યોરન્સના કલેમ પાસ થઈ જાય.

રમેશને બીજો લોકમ જોબ મળી ગયો, એક દિવસ સવારના two FBI officers અમારે ઘેર આવીને મને પુછ્યું “રમેશ શાહ અહીં રહે છે?”

મેં હા પાડી; બીજો સવાલ “અત્યારે ક્યાં છે? અમારે તેમને સવાલ પુછવાના છે,”

“તેઓ અત્યારે કામ પર ગયા છે, હું પુછી શકુ, આપને શા કારણસર મારા પતિને સવાલ કરવાના છે?”

“૯/૧૧ માં જે કોઇ ઇન્વોલ્ડ હતા તેની તપાસ માટે અમારી નિમણુંક થયેલ છે, તમારો સન ઇન લો વોઝ ઇન્વોલ્ડ તેવું તમારા પતિએ જણાવેલ, તમે શાહ મુસ્લિમ છો.”

શાહ સરનેઈમ મુસલમાનમાં અને હિંદુ બન્નેમાં હોય તેની જાણ કદાચ આ ઓફીસરને નહીં હોય!!

ખેર, મે ખુલાસો કર્યો; “અમે હિન્દુ છીએ, સર અમારો સન-ઇન લો terrorist નથી, એ એન્જિનિયર અને એમ બી એ થયેલ છે. ૯/૧૧ના દિવસે એ મોર્ગન સ્ટેનલિની ઓફિસમાં હતા અને એ ટૅરેરિસ્ટ એટેકના ભોગ બન્યા, ભગવાનની કૃપાથી એ સહિસલામત અહીં આવી શક્યા. મેં મારા પતિને તુરત આવવા જણાવ્યું તેથી ઉતાવળમાં તેમનાથી ખોટો શબ્દ બોલાઈ ગયો, વિક્ટિમ ને બદલે ઇન્વોલ્ડ, અમે બન્ને ડોકટર છીએ, મારી દીકરી ડોકટર છે તેની પોતાની પ્રેકટીસ મિસોરીસિટીમાં છે.” ઘરમાં તેણે બે લેબ કોટ અમારા બન્નેના નામ લખેલા જોયા, તેને મારી વાત સત્ય લાગી.

“થેન્કસ મેમ સોરી ટુ બોધર યુ” બોલી જતા રહ્યા. અત્યારે એ વાતને ૨૦ વર્ષ થઈ ગયા છે છતા ૯/૧૧ આવે અને મારા માનસ પટ પર એ ગોઝારો દિવસ આવી જાય. ૨૦૧૨માં ૯/૧૧ના દિવસે મેં એક કાવ્ય મારા ગુજરાતી સાહિત્યસરિતા હ્યુસ્ટનના બ્લોગ પર મુકેલ છે;

“શબ્દ સથવારે” ૨૦૧૦માં શરુ કર્યો

હું ગદ્ય અને પદ્ય બન્ને લખું છું. ગુજરાતી વાર્તા સ્પર્ધામાં મારી બે વાર્તાને સ્થાન મળેલ છે.

મારા કુટુંબમાં ચડતી પડતી આવી છતા, દર વખતે અમે હિંમતથી આગળ વધ્યા, અમારા બાળકોએ અમને સાથ સહકાર આપ્યો, આપતા જ રહેશે, મને પુરો ભરોસો છે.

હું ૫ વર્ષથી રિટાયર્ડ છું. રિટાયર્ડ થયા પછી અઠવાડીયાના ત્રણ દિવસ કાઉન્ટીની Literacy Council for Foreign Languagesમાં અંગ્રેજી શીખવાડવા જતી હતી. કોવિડ મહામારી દરમ્યાન ઓન લાઇન ક્લાસ થોડો સમય માટે જ ચાલુ રહ્યા. ભારત અને પાકિસ્તાનથી આવેલ વડીલોને અંગ્રેજી શીખવાડવાનો મને આનંદ થતો! તેમના અમેરિકા આવ્યા બાદ તેમની સ્વદેશ પ્રત્યેની વિશેષ લાગણી જાણવા મળતી! રમેશ semi_રિટાયર્ડ થયા પછી, Covid-Vaccination and Voluntary Charity Careમાં ૩-૪ દિવસ/અઠવાડીયે વ્યસ્ત રહે છે.

---

સમાપ્ત

---

હવે પછી  –  સહકારની કેડીએ : મનસુખ વાઘેલા