નવાં લખાણો

Posted in સાંપ્રત વિષયો

શહેરીકરણથી જ્ઞાતિવ્યવસ્થા નબળી પડી છે?

નિસબત ચંદુ મહેરિયા ડો.બાબાસાહેબ આંબેડકર ભારતના ગામડાને સંકુચિતતા, અજ્ઞાન, કોમવાદ, સામંતશાહી અને જાતિપ્રથાનું કેન્દ્ર માનતા હતા. તેથી તેમણે કથિત અસ્પૃશ્યોને ગામડા છોડી શહેરોમાં વસવા આહ્વાન…

આગળ વાંચો
Posted in મનોજગતમાં વિહાર

કુદરત પ્રશ્ન થઈ તમને પૂછે તો તમે ક્યું વરદાન માંગશો ?

વાત મારી, તમારી અને આપણી ડૉ. મૃગેશ વૈષ્ણવ. એમ.ડી.(મનોચિકિત્સક) બાળક જન્મે છે ત્યારે તેની જન્મકુંડળી બનાવી તેનું ભવિષ્ય કેવું હશે તે જાણવાની કોશિષ કરાય છે….

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૪૩

ચિરાગ પટેલ उ. १३.४.१ (१४६०)  जनीयन्तो न्वग्रवः पुत्रीयन्तः सुदानवः। सरस्वन्तँहवामहे ॥ (वसिष्ठ मैत्रावरुणि) સ્ત્રી પુત્ર વગેરેની ઈચ્છા કરતાં કરતાં યજ્ઞ, દાન વગેરે શ્રેષ્ઠ કર્મોમાં અગ્રણી…

આગળ વાંચો
Posted in શિક્ષણ

આનંદ એ જ બ્રહ્મ– બ્રહ્માંનંદવલ્લી

ઉપનિષદોમાં શિક્ષણ વિભાવના દિનેશ.લ. માંકડ ‘માણસ ક્યાંથી આવ્યો ?’  બ્રહ્માંડમાં પહેલા શું ?  વિશ્વસ્તરે અનેક સંશોધન થયાં છે. પણ એ બધાથી પહેલાં હજારો વર્ષ પહેલાં…

આગળ વાંચો
Posted in ગદ્ય સાહિત્ય

માંડી વાળેલ

આશા વીરેન્દ્ર ધડધડ ધડધડ કરતી સુપર ફાસ્ટ ટ્રેન દિલ્હી તરફ ભાગી રહી હતી.પૂનમબેન અને બકુલભાઈએ વર્ષોથી ચારધામની જાત્રા કરવાની ઈચ્છા મનમાં ને મનમાં ધરબી રાખી…

આગળ વાંચો
Posted in ગદ્ય સાહિત્ય

નલિન શાહની નવલકથા : પ્રથમ પગલું – પ્રકરણ ૬૯

જે નર્સિંગ હોમનું ઉદ્‌ઘાટન એને હસ્તક થયું હતું એની જ એ પહેલી પેશન્ટ બની નલિન શાહ ધનલક્ષ્મીને જાણીને ઘણો આનંદ થયો કે શાળા માટે હવેલીનું…

આગળ વાંચો
Posted in સંગીતની દુનિયા

બંદિશ એક, રૂપ અનેક (૮૭) : આભાસી મૃત્યુનું ગીત

નીતિન વ્યાસ આપનું પૂરું નામ રાવજી છોટાલાલ પટેલ, એક કવિ, વાર્તાકાર અને નવલકથા લેખક, જીવન યાત્રા ૧૯૩૯ થી ૧૯૬૮. વાર્તાકાર અને કવિ શ્રી રાવજી પટેલે…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

ફિલ્મસંગીતના નકશીકારો – (૨૪) ગૂડી સીરવાઈ

પીયૂષ મ. પંડ્યા હિન્દી ફિલ્મી ગીતોના વાદ્યવૃંદોમાં પાશ્ચાત્ય વાદ્યોનો ઉપયોગ ૧૯૪૩ અને તે પછીનાં વર્ષોમાં શરૂ થયો. વાયોલીન, ગીટાર, ચેલો અને ટ્રમ્પેટ જેવાં પશ્ચીમી વાદ્યોની…

આગળ વાંચો
Posted in મૅનેજમૅન્ટ

વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી :: વિશાખાપટ્ટનમમાં ગેસ લીક પછી નાગરિકોની અને કારખાના કામદારોની સ્થિતિ

જગદીશ પટેલ બે વર્ષ પહેલાં આંધ્ર પ્રદેશના દરિયાકાંઠાના શહેર વિશાખાપટ્ટનમમાં એલ.જી.પોલીમર્સના પ્લાન્ટમાંથી ૬ અને ૭ મે વચ્ચેની રાતમાં સ્ટાયરીન ગેસ લીક થવાને કારણે થોડા કલાકોમાં…

આગળ વાંચો
Posted in કૃષિ વિષયક અનુભવો

વૃક્ષોના વિશિષ્ટ વર્તનો અને એની અવનવી આદતો

કૃષિ વિષયક અનુભવો હીરજી ભીંગરાડિયા [ પ્રભુએ કોઇ માનવીઓનાં મન એવા સાહનુભૂતિથી તરબોળ અને પ્રેમભીનાં બનાવ્યાં છે કે તેઓ જડ-બેડોળ પથ્થરમાં પણ સુંદર અને સ્નેહસિક્ત…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

એકલક્ષી પ્રયાણ – પીપાસા – ૨

નિત નવા વંટોળ પ્રીતિ સેનગુપ્તા     સુશ્રી પ્રીતિ સેનગુપ્તાનો સંપર્ક preetynyc@gmail.com વીજાણુ સરનામે થઇ શકે છે

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

માફ કરશો, મારા જન્મદિને મારા ચહેરે કેક ન ચોપડશો!

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી અત્યાર સુધી ઉત્સવ અને ઉજવણીઓ જાણે કે ઓછા પડતા હોય એમ આપણા દેશમાં હવે પ્રચાર અને ચૂંટણી નિમિત્તે થતી ઉજવણીઓ…

આગળ વાંચો
Posted in વિવેચન - આસ્વાદ

ઈંગમાર બર્ગમેનનું આંતર – વિશ્વ : મણકો ૧ # જીવન સમીપે – So close to the life

ભગવાન થાવરાણી ઈંગમાર બર્ગમેનની ફિલ્મોના રસાસ્વાદનું મંગલાચરણ કરીએ. એમની જગપ્રસિદ્ધ ફિલ્મો તો છે  વિંટર લાઈટ્સ (૬૩), વાઈલ્ડ સ્ટ્રોબેરીઝ (૫૭), ઓટમ સોનાટા (૭૮), સીન ફ્રોમ અ મેરેજ (૭૪),…

આગળ વાંચો
Posted in વિવેચન - આસ્વાદ

(૧૦૭) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૫૩ (આંશિક ભાગ –૨)

બહુત સહી ગ઼મ-એ-ગીતી શરાબ કમ ક્યા હૈ (શેર ૪ થી ૫) – મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) કટે તો શબ કહેં કાટે તો સાઁપ કહલાવે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નદી ગંધાય છે, નદી સુકાય છે, નદી મરે છે

નિસબત ચંદુ મહેરિયા તાજેતરના એક જ દિવસના અખબારના પાને લગભગ બાજુબાજુમાં પ્રગટ થયેલા બે સમાચાર : ગુજરાત હાઈકોર્ટે અમદાવાદંની સાબરમતી નદીના પ્રદૂષણ મુદ્દે કરેલી સુઓમોટો…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

હોમો સેપિયનોનાં પરાક્રમો

– હરેશ ધોળકિયા   શ્રી હરેશ ધોળકિયાનો સંપર્ક dholakiahc@gmail.com પર કરી શકાય છે.

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

કેરીનું એક લીલું રજવાડું – તલાલા ગીરનો કુરેશી બાગ

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી રજનીકુમાર પંડ્યા ‘ઓણ સાલ કેરીનો પાક પોર કરતાં માત્ર વીસ ટકા!’ હાલ જ્યારે ૪૪ થી ૪૬ ડીગ્રી સુધીની ગરમી આકાશમાંથી વરસી…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શાણો સમાજ – એરિક ફ્રોમ : આપણે કેટલા શાણા? :: કેટલાક અન્ય ઇલાજો

સમાજ દર્શનનો વિવેક કિશોરચંદ્ર ઠાકર લેખકે બતાવેલા સમાજને સ્વસ્થ બનાવવા માટેના કેટલાક ઇલાજોના ક્રમમાં  આપણે રાજકીય અને સાંસ્કૃતિક પરિવર્તન સ્વરૂપે ઇલાજોની વાત આ પ્રકરણમાં કરીશું….

આગળ વાંચો
Posted in ગદ્ય સાહિત્ય

નલિન શાહની નવલકથા : પ્રથમ પગલું – પ્રકરણ ૬૮

એ પચાસ-સાઠ વરસનાં ઊગેલાં ઝાંખરાં સાફ કરવાં શક્ય નથી નલિન શાહ શશીને શિક્ષણક્ષેત્રે એનું સપનું સાકાર થયાનો પારાવાર આનંદ થયો. માનસીએ સત્કાર વગેરેની શરતો બહુ…

આગળ વાંચો
Posted in પદ્ય સાહિત્ય

કાવ્યાનુવાદ – The End and the Beginning : અંત અને આરંભ

વિસલાવા શિંમ્બોર્સકાને આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ મળી તેમને ૧૯૯૬માં નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો તે પછી. ત્યાર બાદ તેમનાં બહુ ઘણાં કાવ્યોના અગ્રેજીમાં અનુવાદ થયા છે. સૂક્ષ્મ વિનોદ,વક્રોક્તિ કે…

આગળ વાંચો
Posted in ફિલ્મ સંગીત

મન્ના ડે – ચલે જા રહેં હૈ… – ૧૯૫૬

સંકલન અને રજૂઆત:  અશોક વૈષ્ણવ મન્ના ડે – મૂળ નામ: પ્રબોધ ચંદ્ર ડે, (૧ મે, ૧૯૧૯ – ૨૪ ઓક્ટોબર, ૨૦૧૩)ની બાળપણમાં તાલીમ કુસ્તીદાવોમાં મહારથ માટે થયેલી….

આગળ વાંચો
Posted in ફિલ્મ સંગીત

જોડે જોડે આવતા શબ્દો – (૭) – हमेशा हमेशा

નિરંજન મહેતા ભાગ છમાં એક ગીતની નોંધ કરવાની રહી ગઈ હતી તો આ લેખ તે ગીત સાથે કરૂ છું. ૧૯૮૯ની ફિલ્મ ‘ચાંદની’માં એક પ્રેમી યુગલ…

આગળ વાંચો
Posted in બાળ સાહિત્ય વિજ્ઞાન અને ગણિત

વનવૃક્ષો : નેતર

  ગિજુભાઈ બધેકા કોઈ વાર તમે નેતરની સોટી વાંસામાં ખાધી હશે. નાની નાની, હલાવીએ ત્યારે આમતેમ વળે તેવી, નેતરની સોટીઓ તમે વાપરી હશે. નેતરથી ભરેલી…

આગળ વાંચો
Posted in વિજ્ઞાન અને ગણિત

દૂધરાજ/ શાહી બુલબુલ

ફરી કુદરતના ખોળે જગત કીનખાબવાલા નર દૂધરાજ દેખાવે ખુબજ ધ્યાનાકર્ષક હોય છે. રંગ અને રૂપે તેમજ મધ્યમ કદ અને શરીર શૌષ્ટવ જુવો એટલે બસ જોતાજ…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

જ્યારે વિરોધપક્ષના આક્ષેપોએ અમેરિકન પ્રમુખની પત્નીનો જીવ લીધો!

ભાત ભાત કે લોગ જ્વલંત નાયક ચૂંટણીઓ ચાલતી હોય એ દરમિયાન ટેલીવિઝન ચેનલો આપણા દીવાનખંડમાં ભ્રષ્ટાચાર, ખુનામરકી, જ્ઞાતિવાદથી માંડીને પ્રાદેશિકવાદનો જે કચરો આપણા દીવાનખંડમાં ઠાલવે…

આગળ વાંચો