પ્રીતિ શાહ-સેનગુપ્તા
ગયાના દેશમાં દિવસો ઘણા સારા ગયા હતા. સેવાનું કામ થયું, દેશની નદીઓને જોઈ અને એમાં વહેવાનો અનુભવ પણ લીધો. દેશનાં અંધાર-ઘેરાં જંગલોને ઉપરથી જોયાં, અને એમાં ચાલીને એક વિખ્યાત ધોધ પણ જોયો. જ્યૉર્જ ટાઉન શહેરની એક ઝાંખી મેળવી. આ વખતે હું એકલી નહીં, પણ જૂથમાં હતી, તેથી કંપની મળી, અને નિરાંત રહી.
આ દરમ્યાન, એક વાર હું દેશનું આધુનિક, તેમજ સંપન્ન પાસું પણ જોવા પામી હતી, જ્યારે મને જિયોની અદ્યતન હોટેલમાં એક સાંજ ગાળવાની તક મળી હતી. હવે આવી એક બીજી તક પણ મને મળી રહી હતી. સંજોગવશાત્ મારે ન્યૂયૉર્કમાં એક ગયાનીઝ દંપતી સાથે ઓળખાણ છે. એ લોકો વર્ષમાં જિયો અને ન્યૂયૉર્કની વચ્ચે આવ-જાવ કરે છે. મને જાણ હતી, કે આ સમયે એ લોકો જિયોમાં હતાં. મેં પહોંચીને ફોન કરેલો, અને છેલ્લે દિવસે મળવાની વાત થયેલી. પછી તો, હું એક રાત એમને ત્યાં રહીશ, એવું નક્કી થયેલું.
જિયો શહેરમાં હરી-ફરીને અમે બધાં પાછાં આવ્યાં પછી, સાંજ થતાં મને લેવા ડ્રાયવરવાળી મોટી ગાડી આવી. આ કુટુંબ ગયાનામાં અત્યંત ધનવાન ગણાય છે, અને ખૂબ જાણીતું છે, તેથી હોટેલની માલિકણ મને કહે, મૅડમ આવ્યાં હોય તો મારી ઓળખાણ જરૂર કરાવજો. મેં કહેલું, ચોક્કસ કરાવીશ. પણ મૅડમ એમ લેવા શાનાં આવે?
જોકે મારી એ મિત્ર એને ઘેર મારી રાહ જોતી હતી. અને શું ઘર હતું એ. અરે, એક મોટા કમ્પાઉન્ડમાં બે ભાઈઓનાં બે ઘર હતાં. મોટાં નિવાસસ્થાન. વચમાં, ઝાડપાનથી છવાયેલો, સ્વિમીંગપૂલ હતો. ઝાંપા પર ઊભેલા દરવાને જાણીતી ગાડીને તરત કમ્પાઉન્ડમાં અંદર જવા દીધી. બધે જ ઝાડ, છોડ, ફૂલો, ને પાછળ શાકભાજીનો ગાર્ડન.
સરસ સફેદ રંગેલાં, કોલોનિયલ સ્ટાઇલનાં બંને મકાનો હતાં. મારાં મિત્રના મકાનના બે માળ પર ફરતો પહોળો વરંડો હતો. સળંગ જતા કઠેડાની જાળીમાં સુંદર ડિઝાઇન થયેલી હતી. ત્યાંથી દરિયા પર બાંધેલી દીવાલ, તેમજ દરિયો દેખાય. દરિયાનું લાલાશ પડતું, ડહોળું પાણી. નહીં ભૂરો રંગ, નહીં જરા પણ મોજાં.
જોવા જેવું કાંઈ નહીં. અને મોકળાશ ખરી, છતાં હવા જરા પણ નહીં. અમુક સમયે અને અમુક ઋતુ દરમ્યાન ફરફર પવન કદાચ આવતો હશે. અહીં દરિયાના દેખાવની મઝા નહતી, કે નહતી હવામાં કશી ઠંડક, છતાં આ પ્રૉપર્ટી ગણાય અત્યંત ઈચ્છનીય, અને એવી જ મોંઘી. આવી જગ્યાએ રહેનારાં ઉચ્ચ શ્રીમંત વર્ગનાં જ હોય, તે સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકાય છે.
આ વિશાળ ગૃહનાં રસોડા ને જમવાના ભાગમાં ઍરકંડિશન નહતું, અને હવામાં ઘામ. પંખો બહુ અસર કરતો ના લાગે. પણ અહીં તો બારે માસ બધાં બારી-બારણાં ખુલ્લાં રાખી શકાય, તેથી બધે પંખાનો જ રિવાજ હશે. બેસવાના અતિ-સુશોભિત ખંડમાં પણ પંખા જ હતા. જોકે સૂવાના કક્ષમાં સરસ ઠંડક હતી. ત્યાં ઍરકન્ડિશન મશિન લગાવેલાં હતાં.
ઘરના કામ અને રસોઇને માટે બે ગયાનિઝ સ્ત્રીઓ રાખેલી છે. એમણે સરસ ખાવાનું બનાવેલું. વધારે પડતું તેલવાળું નહીં, અને લાગે ઇન્ડિયન-જેવું, છતાં જુદા સ્વાદવાળું. સવારે નાસ્તો કર્યા પછી હું નીચે કમ્પાઉન્ડમાં થોડી વાર ચાલી, પાછળનો શાક-ગાર્ડન જોયો, આ નિવાસના ફોટા લીધા. ગયાના જેવા અજાણ્યા દેશમાં આમ મિત્રો હોય, અને એમની કંપની મળે, એને ખુશનસીબ જ કહેવાય ને.
બપોરે મારી પનામા જવાની ફ્લાઇટ હતી. મને એમ કે ટૅક્સી મંગાવી લઈશ, પણ મારાં મિત્રોએ મને ઘરની ગાડીમાં ઍરપૉર્ટ મોકલી. એમની સગવડ સાચવવા મારે થોડાં વહેલાં નીકળવાનું થયું, પણ આરામથી જવાયું. એ જ એક લેનના રસ્તા પર થઈને ઍરપૉર્ટ પહોંચતાં પાછો એક કલાક થયો. જો એકાદ ટ્રક આગળ હોય, તો ગતિ તદ્દન રુંધાઈ જ જાય.
મથકનું મકાન સાવ નાનું છે. એમાં ગણીને ચાર દુકાનો થયેલી છે – એક આધુનિક સ્ટાઇલનાં ઘરેણાંની, બે ડ્યુટી-ફ્રી ચીજોની, અને એક નાનકડી દુકાનમાં દેશની હાથ-બનાવટની થોડી વસ્તુઓ હતી. મારી પાસે જે થોડું નાણું બચેલું, તે અહીં વાપરી નાખવું હતું. હસ્તકળાની હાટડીમાં જોતાં જોતાં પછી એક હૅટ લીધી. સારા ભૂરા રંગની હતી, ને સામે દેશના ધ્વજના રંગોમાં ‘ગયાના’ ભરેલું હતું.
સવારથી જ જ્યાં ગરમી થઈ જાય છે, તે દેશના વિમાન-મથકની અંદર વાતાનુકૂલ હતું. ચાલો, પરસેવો તો નહતો થતો. હું વાર્તાની ચોપડી વાંચતી બેઠી. સમય થતાં પનામાની ફ્લાઇટની જાહેરાત થવા માંડી. આગલી રાતે, ટૅલિવિઝન પરના સમાચારમાં જોયું હતું, કે પનામામાં વરસાદ છે.
સાડા ત્રણ કલાકના ઉડ્ડયન પછી વિમાન પનામા સિટીના મથકે ઊતર્યું. બહાર નીકળતાં બહુ વાર ના લાગી, જોકે ઇમિગ્રેશન સ્ત્રી-ઑફીસરે મારી કીકીનો ફોટો લીધો, અને દસે દસ ટેરવાંની છાપ લીધી. આખરે તો હું ઇન્ડિયન ને. એટલે કે સંદેહપ્રદ વ્યક્તિ. બહુ વર્ષોના અનેક પ્રવાસો દરમ્યાન, દુનિયાભરમાં, આવા વર્તાવ, આવા ભાવ હું ભોગવતી આવી છું. ભ્રમણ-પ્રેમને કારણે એ પણ સહી લેતી રહી છું.
પનામા સિટીના આકાશમાં ક્યાંયે વરસાદનું નામોનિશાન નહતું, પણ સાંજના સાડા છ થતાંમાં અંધારું થઈ ગયું હતું. મથકેથી ટૅક્સી જ લેવી પડી. ખૂબ તડકાને લીધે અહીં બધી ગાડીઓના કાચ પર કાળી ફિલ્મ લગાવી હોય તેમ લાગે છે. આથી, મારી ટૅક્સીની અંદર પણ અંધારું લાગતું હતું.
આ વખતે વળી, મેં પહેલેથી એક હોટેલ બૂક કરી રાખેલી. ગયાનામાંના મોટા ઓરડાઓમાં રહ્યા પછી આ ઓરડો નાનો લાગ્યો, પણ નકશામાં જોઈને એવી જગ્યા પસંદ કરેલી કે જ્યાંથી શહેરમાં બધે સહેલાઈથી જઈ શકાય. ઓરડાના ભાડામાં સવારના નાસ્તાનો સમાવેશ થતો હતો. વળી, હું તો કોઈ ઇલેક્ટ્રૉનિક ઉપકરણ સાથે રાખતી નથી, તેથી લૉબિમાં રહેલાં કમ્પ્યુટરનો ફ્રી વપરાશ મને કામે લાગ્યો.
ગયાનાનો પ્રવાસ પુરો થયો અને હવે પનામાનો પ્રવાસ શરૂ થઈ રહ્યો છે.
સુશ્રી પ્રીતિ શાહ-સેનગુપ્તાનો સંપર્ક preetynyc@gmail.com વીજાણુ સરનામે થઇ શકે છે.
વેબ ગુર્જરી 