જીવનની ખાટી મીઠી
નીલમ હરીશ દોશી
શ્યામલ અને કુંજલના લગ્નને દસ વરસ થઇ ગયાં હતાં.ઘરમાં મમ્મી , પપ્પાની દાદા, દાદી થવાની..મૂડીના વ્યાજને રમાડવાની હોંશ હજુ પૂરી નહોતી થઇ. અને હવે મેડીકલ રીપોર્ટ મુજબ એ હોંશ પૂરી થઇ શકે તેમ પણ નહોતું. ઘરમાં સ્વાભાવિક રીતે જ ઉદાસીનો ઓછાયો છવાયેલ હતો. શું કરવું તે સમજાતું નહોતું. કુંતલની આંખો તો રડી રડીને સૂઝી ગઇ હતી. અનાથાશ્રમમાંથી કોઇ શિશુને દત્તક લેવાની વાત કુંતલના મનમાં ઉગી હતી. પરંતુ ઘરમાં કોઇને એ ગમે કે કેમ ? એ વિચારે તે વાત કરતાં અચકાતી હતી.
કુંતલના સાસુ, નીપાબહેન કુંતલના મનની વાત સમજી ગયા. અને એક દિવસ રાત્રે બધા બેઠાં હતાં ત્યારે કુંતલના મમ્મીએ જ પ્રસ્તાવ મૂકયો. અને તેના પપ્પાએ તેને ટેકો આપ્યો.
શ્યામલને એ વાત ન ગમી. તેણે પોતાનો વિરોધ જાહેર કર્યો. ’ ના, પપ્પા…બાળક વિના મને ચાલશે. કોઇનું બાળક લેવાના પક્ષમાં હું નથી. ‘ ’ પણ કેમ ? જન્મ આપવાથી જ કંઇ મા બની શકાય તેવું નથી જ ? કોઇ શિશુને તમે સ્નેહથી તમારી દુનિયામાં આવકારો. તેને દિલનો પ્રેમ આપો..તમારું જ જીવન મઘમઘી રહેશે. ‘ ’ ના, પપ્પા…હું અન્યના બાળકને નહીં સ્વીકારી શકું. મોટું થઇને એ કેવું નીવડે..કોને ખબર છે ? પારકા બાળકનો શો ભરોસો ? અને આમ પણ એ કોના પાપનું પરિણામ હોય ? કેવા સંસ્કાર હોય ? ના..ના…મને બાળક વિના ચાલશે. ‘ સામસામે અનેક દલીલો થઇ. મમ્મી, પપ્પાએ દીકરાને સમજાવવાનો ખૂબ પ્રયત્ન કરી જોયો. પરંતુ વ્યર્થ..મમ્મી, પપ્પાની વાત કયારેય ન ટાળનાર પુત્ર આજે …… કુંતલના આંસુ પણ શ્યામલને ન પીગળાવી શકયા. હીબકાં ભરતી તે અંદર પોતાના રૂમમાં દોડી ગઇ. થોડી ક્ષણો મૌન છવાયું. ફરીથી તેના પપ્પાએ પુત્રને એકવાર સમજાવી જોયો.
પરંતુ શ્યામલ પોતાની વાત પર મક્કમ હતો. બે પાંચ ભારી ભરખમ .ક્ષણો….એક સન્નાટો. મૌન….શું બોલવું તે કદાચ કોઇને સમજાતું નહોતું. શ્યામલના પપ્પાએ પત્ની સામે જોયું.
પછી અચાનક તેમણે ધીમેથી કહ્યું. તેમના અવાજમાં શ્રાવણી ભીનાશ ભળી હતી.
‘ બેટા, આજે ન છૂટકે અમારે તને એક વાત….. ’ બેટા, અમે પણ તારી જેમ વિચાર્યું હોત તો…. તું આ ઘરમાં કદી સ્થાન પામી ન શકયો હોત. તારી મમ્મીની વાત મેં ન સ્વીકારી હોત તો…?
એટલે ?શ્યામલને કશું સમજાયું નહીં.
બેટા, તને કયારેય અમારા બંને તરફથી અમારા પ્રેમમાં કોઇ ખામી,કોઇ ઉણપ દેખાઇ છે ? ‘ ’ ના, મમ્મી, તમારી લાગણી અને સ્નેહતો મેં હમેશા અનુભવ્યા છે. આવું કેમ પૂછો છો ?
બેટા, જે વાત તને કયારેય નહોતી કહેવી એ આજે કહેવાની મારી ફરજ થ ઇ પડી છે. કાશ ! આ વાત તને ન કહેવી પડી હોત..! અને વાત સાંભળીને તેને જે લાગે તે પણ આજે હું સાચી વાત તને ન કરું તો હું ઇશ્વરની ગુનેગાર કહેવાઉં..એમ મને લાગે છે.
‘ મમ્મી, તમે કહેવા શું માગો છો ? મને તો કશું સમજાતું નથી. આજે કેમ આવી વાતો કરો છો ? ‘ જરા મૂંઝાતા શ્યામલે કહ્યું.
બેટા, આજથી ત્રીસ વરસ પહેલાં મારી સ્થિતિ પણ કુંતલ જેવી જ હતી. હું પણ મા બની શકું તેમ નહોતી. અને તારા પપ્પાએ પણ શરૂઆતમાં તારી જેમ જ વિરોધ કર્યો હતો. પણ સદનશીબે અંતે તે માની ગયા. અને તું આ ઘરમાં પ્રવેશ પામ્યો.’ એટલે મમ્મી ? ‘ શ્યામલ આગળ બોલી ન શકયો. ’ હા, બેટા, તને અમે અનાથાશ્રમમાંથી જ લાવ્યા હતા. અને આ વાત જિન્દગીમાં કયારેય તને કહેવાના નહોતા. પણ આજે ન છૂટકે…બેટા, કહેવી પડી છે. મને માફ કરી દેજે.’ કહેતા નીપાબહેન ગળગળા થઇ ગયા.
શ્યામલની આંખોમાંથી શ્રાવણ ભાદરવો વહેતા હતા. તેણે ધીમેથી મમ્મીના ખોળામાં માથું મૂકયું. મમ્મી, તેં આ વાત મને કહી જ નથી. હું તારો જ દીકરો છું. અને રહીશ. મમ્મી, સોરી,મેં તમને બધાને દુ:ખ પહોંચાડયું છે. ‘ નીપાબહેનનો હાથ સ્નેહથી પુત્રના માથે ફરી રહ્યો. તેના પિતા મૌન બની આ ભાવ સમાધિ જોઇ રહ્યા. તેણે ધીમેથી કુંતલને બોલાવી. થોડીવારે શ્યામલે કુંતલને કહ્યું,’ આપણે દીકરી લેવી છે હોં.. તારા જેવી રૂપાળી..સરસ મજાની. મારા જેવો દીકરો નહીં. અને ઘરની દીવાલો પણ હસી ઉઠી.
એક મહિના પછી બધી કાનૂની વિધિ પતાવી કુંતલ અને શ્યામલે એક નાનકડી પરીને લઇને ગ્રહપ્રવેશ કર્યો ત્યારે દાદા, દાદી આરતીની થાળી સજાવીને પૌત્રીનું સ્વાગત કરવા તૈયાર ઉભા હતા.
નીલમ હરીશ દોશી : E mail: nilamhdoshi@gmail.com | બ્લોગ : પરમ સમીપે
વેબ ગુર્જરી 