ફિલ્મી ગઝલોનું નાનકડું પણ અનોખું વિશ્વ

ભગવાન થાવરાણી

પંડિત ગાફિલ પછી પંડિત ફાની.આ શબ્દ બેલડી કાન અને આંખને ભલે થોડી વિચિત્ર લાગે ( એક વિશુદ્ધ હિન્દી શબ્દ પછી તુરત ઉર્દૂ તખલ્લુસ ! ) પણ એ જ હિન્દુસ્તાની સંસ્કૃતિની ઓળખાણ છે.

પંડિત ફાની વિષે પણ ખાસ વ્યક્તિગત જાણકારી ઉપલબ્ધ નથી. બસ એટલું કે ‘૪૦ અને ‘૫૦ માં દશકમાં એમણે ચાલીસેક ફિલ્મોમાં દોઢસો આસપાસ ગીતો લખ્યા. થોડીક ફિલ્મોના સંવાદો પણ. મોટાભાગની ફિલ્મો ગુમનામ જ રહી. આવી કેટલીક ફિલ્મો એટલે મીના, બંસરી બાલા, નન્હે મુન્હે, અપની ઇજ્જત, આઈના, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ, બીતે દિન, હમારી બેટી, રૂપયે કી કહાની, તુલસી, રંગીન ઝમાના, રંગભૂમિ, નારી અને કીર્તિ વગેરે. એમણે લખેલી ગઝલોમાંની બે પ્રસ્તુત છે :

મિસ્લે ખયાલ આયે થે આકાર ચલે ગયે
દુનિયા હમારે ગમ કી બસા કર ચલે ગયે

ફૂલો કી આસ જિન સે જગાએ હુએ થે હમ
કાંટે વો રાસ્તે મેં બિછા કર ચલે ગયે

આઈ ન થી હમારે ચમન મેં બહાર ભી
વો આગ આશિયા મેં લગા કર ચલે ગયે

ભૂલે સે ભી કભી ન જિન્હેં હમ ભૂલા સકે
દિલ સે હમે વો અપને ભૂલા કર ચલે ગયે..

–  ફિલ્મ : આઈના ૧૯૪૪

– કલ્યાણી

– ગુલશન સુફી

 

મુહબ્બત ભી જુઠી ઝમાના બી જુઠા
મહોબ્બત કા હૈ યે ફસાના ભી જુઠા

અદાએં ભી જુઠી વફાએં ભી જુઠી
યે સબ રુઠ જાના મનાના બી જુઠા

કહાં કા યે દિલ ઔર કૈસી મોહબ્બત
અરે દિલ કા આના ભી, જાના ભી જુઠા

જુદા હોના મિલના હૈ ઇસકા બરાબર
યે રોના ભી જૂઠા હંસાના ભી જુઠા..

–  ફિલ્મ : હમારી બેટી ૧૯૫૦

–  મુકેશ

– સ્નેહલ ભાટકર


શ્રી ભગવાન થાવરાણીનો સંપર્ક bhagwan.thavrani@gmail.com વીજાણુ ટપાલ સરનામે કરી શકાય છે.