Category: સાંપ્રત વિષયો

Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ધારદાર તલવાર વડે દૂધીનું ડીંટું વાઢો અને સંતોષ માનો

બીરેન કોઠારી રાજકીય વ્યંગ્ય અને તેના પ્રત્યે રાજકારણીઓની ઘટતી જતી સહિષ્ણુતા વિશે ગયા મહિને આ કટારમાં લખવામાં આવ્યું હતું. એ સમયે આપણા દેશના માહોલને ધ્યાનમાં…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : નફાનું ખાનગીકરણ, ખોટનું રાષ્ટ્રીયકરણ !

ચંદુ મહેરિયા ૧૯૯૧ની ૨૧મી જૂને નહેરુ-ગાંધી પરિવાર સિવાયના પ્રથમ કોંગ્રેસી વડાપ્રધાન તરીકે પી.વી. નરસિંહ રાવે સત્તાના સૂત્રો સંભાળ્યા તે ભારતીય રાજનીતિની નોંધપાત્ર ઘટના હતી.ખાડી યુધ્ધ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : અન્નનો વ્યય કેવળ ખરાબ આદત નહીં, રાષ્ટ્રનું પણ અપમાન છે

બીરેન કોઠારી અન્નનું મહત્ત્વ આપણી સંસ્કૃતિમાં ઘણું છે, જેનું પ્રતીબિંબ આપણી ભાષાના વિવિધ રૂઢિપ્રયોગ અને કહેવતોમાં જોઈ શકાય છે. અન્નને લગતી તમામ કહેવતોમાં અન્નનું પ્રાધાન્ય…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : નિર્ધનતા અને નેત્રરોગ વચ્ચે નિકટનો સંબંધ છે.

ચંદુ મહેરિયા એક હિંદી ન્યૂઝ ચેનલ પર તેના કોઈ ‘સેવ આઈ પ્રોજેકટ’ની એડ અવારનવાર જોવા મળે છે. જેમાં ગરીબ બાળક બાલા અને તેની મા જેવા…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : કાયદો માન્યતા અપાવી શકે, માનસિકતા આપણે બદલવી પડે

બીરેન કોઠારી કાયદો શસ્ત્ર છે કે ઢાલ? આ સવાલ હંમેશાં પૂછાતો આવ્યો છે. એક જાણીતી ઉક્તિ મુજબ ‘કાયદો ગધેડો છે.’ એટલે કે તેને પોતાની અક્કલ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : ખેતપેદાશોના ટેકાના ભાવનું અર્થકારણ અને રાજકારણ

ચંદુ મહેરિયા અગાઉ પ્રધાનમંત્રીએ પાર્લામેન્ટમાં ખેડૂતોને ખાતરી આપતાં કહ્યું હતું કે, “એમએસપી થી, એમએસપી હૈ ઔર એમએસપી રહેગી” વડાપ્રધાનની આ વાતનો પડઘો સરકારે તાજેતરમાં જાહેર…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : યુદ્ધ જીતી શકાય, દ્વેષને જીતવો અઘરો છે.

બીરેન કોઠારી ‘અમે ૧૯૭૦માં મળ્યા ત્યારે તેમણે તરત જ દોસ્તીનો હાથ લંબાવ્યો અને તેમણે મને જરૂરી સૂચનો આપ્યાં. તેમની આ ઉમદા માનવીય ચેષ્ટા હું કદી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : લવ જેહાદ, કાયદો અને મહિલા સ્વાતંત્ર્ય

ચંદુ મહેરિયા ગુજરાત વિધાનસભાના બજેટ સત્રમાં પસાર કરાયેલા, રાજકીય રીતે લવ જેહાદ વિરોધી કાયદા તરીકે પ્રચારિત, ‘ગુજરાત ધર્મ સ્વાતંત્ર્ય (સુધારા) વિધેયક, ૨૦૨૧’ને રાજ્યપાલની મંજૂરી મળી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : મીણબત્તીએ વાવાઝોડાને હરાવ્યું, પણ વાવાઝોડાએ મારેલી થપાટનું શું?

બીરેન કોઠારી કોઈને નુકસાન થાય એથી રાજી થવાનો ગુણ સારો ન ગણાય એ ખરું, પણ એ ‘કોઈ’ કોણ છે અને તેનાં લક્ષણ કેવાં છે એની…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત – રંગભેદ : ચામડીના ગણવેશને ભેદભાવના વાઘા

ચંદુ મહેરિયા ગત વરસના મે મહિનામાં  કાળા અમેરિકી નાગરિક જ્યોર્જ ફ્લોઈડને સામાન્ય ગુના બદલ ગોરા પોલીસ અધિકારીએ જાહેર રસ્તા પર મારી નાંખ્યા હતા.. ફ્લોઈડની વરસી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : રાજકીય વ્યંગ્ય: ‘મને બક્ષતા નહીં, શંકર!’થી ‘તને બક્ષવામાં નહીં આવે, મંજુલ!’ સુધી

બીરેન કોઠારી એક દૃશ્ય. “બહેતર શું? આયુર્વેદિક કે એલોપથી?” “ખબર નથી…આપણને બચાવવા માટે બેમાંથી એકે સુલભ નહોતું.” આ સંવાદ કોઈ જીવિત વ્યક્તિઓ વચ્ચે નહીં, પણ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : સુખાકારીના ભોગે આબકારીનો ખેલ

ચંદુ મહેરિયા ગાંધીવાદી કાર્યકર અન્ના હજારેએ તેમના વતનગામ રાલેગણ સિધ્ધિમાં દારૂબંધી દ્વારા તેમના જાહેર કાર્યોનો આરંભ કર્યો હતો. અન્નાના ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી આંદોલનના સાથી અને દિલ્હીના…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : : પર્યાવરણની નીતિ અને અભ્યાસ: ચોરને કહે ચોરી કર અને સિપાઈને કહે કે જાગતો રહેજે

બીરેન કોઠારી પર્યાવરણ અને તેને લગતા વિવિધ અભ્યાસ વિશ્વભરમાં સતત થતા રહેતા હોય છે. ખાસ કરીને વિકાસના કહેવાતાં કામ કરવાના આવે ત્યારે પર્યાવરણ પર થનારી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : મહિલા ખેડૂતોને બરાબરીનો હક નથી

ચંદુ મહેરિયા ૨૦૦૭ની રાષ્ટ્રીય ક્રુષિ નીતિ ભલે  ‘જેની રોજી ખેતી પર નિર્ભર હોય’ તેને અર્થાત સ્ત્રી-પુરુષ સૌને  ખેડૂત ગણે, ‘સાર્થ ગુજરાતી જોડણીકોશ’માં પુંલિંગ શબ્દ ખેડૂતનો…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : અસ્થિઓ: જીવિત માનવદેહમાં હોય ત્યાં સુધી ધર્મના, દેહ પડે પછી ધર્મનિરપેક્ષ

બીરેન કોઠારી કપરા સમયમાં વ્યક્તિનું, સંસ્થાનું કે શાસનનું સૌથી વરવું કે સૌથી માનવીય સ્વરૂપ જોવા મળી શકે છે. પ્રવર્તમાન મહામારીમાં આવાં અનેક ઉદાહરણો જોવા મળી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત – પાંચ રાજ્યોના પરિણામ : કોંગ્રેસમુક્ત ભારતના સંકેત ?

ચંદુ મહેરિયા ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણી પૂર્વે ભારતીય જનતા પક્ષના વડાપ્રધાનપદના ઘોષિત ઉમેદવાર અને ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ‘કોંગ્રેસમુક્ત ભારત’નો વિચાર વહેતો કર્યો હતો. જાણે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : લૈંગિક ભેદભાવના કાળા વાદળની રૂપેરી કોર સમું સર્વસમાવેશકપણાનું મેઘધનુષ

બીરેન કોઠારી વાત તો એક રમકડાની છે, જે હજી આવતા મહિને બહાર પડવાનું. થોડું મોંઘું હશે, અને ભારતમાં એને આવતાં કદાચ વાર લાગશે. એ ડેન્માર્કની…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : આંબેડકરનાં સન્માન, આંબેડકરનાં અવમાન

ચંદુ મહેરિયા ભારતીય બંધારણના અનન્ય ઘડવૈયા અને દલિત મસીહા ડો.બાબાસાહેબ આંબેડકર વ્યક્તિપૂજાના સખત વિરોધી હતા. ૧૯૪૩માં સમાજ સુધારક મહાદેવ ગોવિંદ રાનડેના ૧૦૧મા જન્મમદિને આપેલ “રાનડે,…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

‘નવચેતન’ – ૧૦૦ વર્ષે પણ હજુ નવચેતનવંત છે

અશોક વૈષ્ણવ એપ્રિલ ૧૯૨૧માં ચાંપશીભાઈ ઉદેશીએ શરૂ કરેલ ગુજરાતી સામયિક ‘નવચેતન’ તેના એપ્રિલ ૨૦૨૧ના અંકથી તેનાં સક્રિય જીવનકાળનાં એક સોમાં વર્ષમાં પવેશ કરે છે. સો…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : સમસ્યાઓ સરકારની કે સત્તાધીશોની શરમ ભરતી નથી

બીરેન કોઠારી કોવિડની મહામારીની પ્રથમ લહેરને નાથી લીધી હોવાની સરકારી ઘોષણા પછી ત્રાટકેલી બીજી લહેરમાં જાણે કે અનેકોના નકાબ ચીરાઈ ગયા છે. સરકારમાં રહેલા લોકપ્રતિનિધિઓમાંથી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : ઓપિનિયન પોલ અને એકઝિટ પોલનું પોલંપોલ

ચંદુ મહેરિયા પાંચ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામોની ઓપિનિયન પોલ અને એકઝિટ પોલ સાથે તુલના કરતાં અનેક સવાલો ઉઠે છે..પાંચેય રાજ્યોના એકઝિટ પોલ આમ તો કંઈક…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : તમે ઘંટી ચાટીને ચલાવી લેજો, પાડોશીને લોટ આપવો જરૂરી છે

બીરેન કોઠારી દેશમાં પ્રવર્તમાન અભૂતપૂર્વ આરોગ્ય કટોકટી બાબતે સરકારના પ્રયાસો ખરેખર કેવા છે એ કોઈ સરકારી યાદી દ્વારા જાણવા મળે એમ નથી. દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : ‘નળ થી જળ’ માટે જળ ક્યાં ?

ચંદુ મહેરિયા તરસ્યા ગ્રામીણ ભારત માટે ૨૦૧૯ના સ્વાતંત્ર્ય પર્વે લાલ કિલ્લાની રાંગેથી વડાપ્રધાને ‘નલ સે જલ’ યોજનાની ઘોષણા કરી હતી. દેશના જે ૧૯ કરોડ ૧૮…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : દીવાનખાનામાં રહેલા હાથીને અવગણવાનો હકારાત્મક અભિગમ

બીરેન કોઠારી ‘યુદ્ધ ચાહે કોઈ પણ જીતે, તેનો અંજામ કંઈ પણ આવે, એક સૈનિક હંમેશાં કશુંક ખોઈ દેતો હોય છે.’ શબ્દશ: નહીં, પણ ભાવશ: બોલાયેલો…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : દેશમાં સાક્ષરતા વધી પણ પુસ્તકાલયો ન વધ્યાં !

ચંદુ મહેરિયા નવતર કોરોના વાઈરસ ઓગણીસ મહામારીથી દુનિયા ત્રસ્ત છે. કોરોનાને કારણે માનવ જીવનના સર્વ ક્ષેત્રો  પ્રભાવિત થયાં છે. શિક્ષણ સંસ્થાઓને મહિનાઓથી બંધ રાખવાની ફરજ…

આગળ વાંચો