Category: સાંપ્રત વિષયો

Posted in સાંપ્રત વિષયો

નદીકાંઠે પાંગરેલી સંસ્કૃતિ દફન પણ નદીકાંઠે જ થશે?

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી ‘માનવસંસ્કૃતિ નદીકાંઠે પાંગરી હતી.’ આ વિધાન અને તેની સચ્ચાઈ આપણે સૌ અભ્યાસક્રમમાં ભણી ગયા છીએ. માયસોરના પર્યાવરણવિદ્‍ પી. જેગનાથન હવે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ભાષાનું રાજકારણ કાયમ ઉકળતું રહે છે

નિસબત ચંદુ મહેરિયા જમ્મુ-કશ્મીરને લગતા અનુચ્છેદ ૩૭૦ની નાબૂદી સાથે તેનો રાજ્યનો દરજ્જો પણ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો હતો.તે ઉપરાંતના પણ કેટલાક પરિવર્તન જમ્મુ-કશ્મીર સંદર્ભે થયા છે….

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

યે પીનેવાલે ક્યા જાને, પૈમાનોં પે ક્યા ગુજરી હૈ

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી પહેલાંની સરખામણીએ હવે પ્રવાસની વૃત્તિ લોકોમાં અનેકગણી વધી છે, જેમાં ઈન્‍ટરનેટનું મોટું પ્રદાન છે. જાણીતાં-ઓછાં જાણીતાં સ્થળો વિશેની માહિતી, ત્યાં…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

અદાલતી ન્યાયમાં વિલંબ માટે જવાબદાર કોણ ?

નિસબત ચંદુ મહેરિયા સર્વોચ્ચ અદાલતના નિવ્રુત મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈએ જાહેર પ્રવચનમાં ભારતની ન્યાયવ્યવસ્થાને જર્જર ગણાવી છે. ન્યાયની આશાએ અદાલતનો ઉંબરો ચઢનારો પસ્તાય છે તેમ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

‘વિકાસ’ને ‘વિનાશ’ના પર્યાય તરીકે મૂકીએ તો?

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી કહાણી એની એ જ છે, પાત્રો પણ એનાં એ જ. વન, તેમાંથી પસાર થતો ધોરીમાર્ગ, તેના વિસ્તરણ માટેનું આયોજન, એ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ખેડૂતોની આવક બમણી કરવી શક્ય છે ?

નિસબત ચંદુ મહેરિયા ત્રણ કૃષિ કાનૂનો વિરુધ્ધના કિસાન આંદોલનને નવ મહિના કરતાં વધુ સમય વીતી ગયો છે. આ દરમિયાન દેશમાં ખેડૂતોની હાલત અને તે સુધારવાના…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

જીવદયામાં પણ શરતો લાગુ હોય છે

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી જીવદયા એટલે આમ તો જીવ માત્ર પ્રત્યે દયા કે અનુકંપા રાખવી તે. આપણે ત્યાં આ શબ્દનો અર્થ પશુ પ્રત્યે દયા…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

મફત વીજળીથી વોટ પેદા કરવાનો કસબ

નિસબત ચંદુ મહેરિયા દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અને આમ આદમી પાર્ટીના નેતા અરવિંદ કેજરીવાલે પંજાબ, ગોવા અને ઉત્તરાખંડના મતદારોને આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં જો તેમનો પક્ષ વિજયી થશે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

તેમની ચિરવિદાયથી પડેલી ખોટ સમસ્ત વિશ્વના સમાજની છે

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી બૌદ્ધિકતા અને કર્મશીલતાનો સંગમ ઓછો જોવા મળતો હોય છે, કેમ કે, બૌદ્ધિકતામાં સિદ્ધાંતો અને સંશોધનના આધારે કામ કરવાનું હોય છે,…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

દિલીપ રાણપુરા : માસ્તર નહીં, અન્યાય, અત્યાચાર અને અનાચાર સામે ઝૂઝનાર શિક્ષક

નિસબત ચંદુ મહેરિયા ભૂરખી, રોયકા, પાલનપુર, મજાદર, ખેરાણા, કરમડ,, ચુડા, દેવગઢ, રામદેવગઢ, નાની કઠેચી,, નાગનેશ, ભ્રુગુપુર, બજાણા…… આ એ ગામોના નામો છે, જ્યાં ચારેક દાયકાના…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ભૂતકાળ પર ગર્વ લેવો કે ભવિષ્યમાં ગર્વ લઈ શકાય એવો વર્તમાન બનાવવો?

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી ‘દટાયેલાં મડદાં બહાર કાઢવાં’ જેવો રૂઢિપ્રયોગ જૂના જખમને ફરી ફરીને ખોતરવાના એટલે કે જૂની, અણગમતી યાદોને વારેવારે તાજી કરવાના અર્થમાં…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

બંધુત્વ કાયદાથી સ્થાપિત થઈ શકતું નથી

નિસબત ચંદુ મહેરિયા વરસોવરસની જેમ આ આઝાદી દિને પણ ન્યાય, સ્વતંત્રતા, સમાનતા અને બંધુત્વના બંધારણીય મૂલ્યોના જતન, સંવર્ધન અને અમલના સંકલ્પ લેવાયા. દુનિયાના અન્ય દેશોના…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

રમકડું રમતરમતમાં ઘણું શીખવી શકે

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી આપણા માનસને, માનસિકતાને ઘડવામાં અનેક પ્રકારનાં પરિબળો કામ કરતાં હોય છે. ખાસ કરીને કુમળી વયે આરોપાયેલા ઘણા ગુણો ગજવેલ સમા…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

શહેરોના ઉકરડા બન્યા કચરાના પહાડ !

નિસબત ચંદુ મહેરિયા દિલ્હીનું ગાજીપુર, મુંબઈનું મુલુંડ, ભોપાલનું ભાનપુરા અને અમદાવાદના પિરાણા વચ્ચે શું સામ્ય છે ?  આ બધા એ સ્થળો છે જ્યાં આ શહેરોનોં…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

‘પાશવી’ વૃત્તિ અને ‘માનવીય’ વૃત્તિમાં કશો ફરક ખરો?

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી ‘ગરજે ગધેડાને બાપ કહેવો’ અને ‘ગરજ સરી એટલે વૈદ વેરી’ આ બન્ને લોકોક્તિમાં માણસની ગરજાઉ પ્રકૃતિનો બરાબર અંદાજ મળી રહે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

માનહાનિના કેસ અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્યને રુંધે છે ?

નિસબત ચંદુ મહેરિયા ભારતની અદાલતોમાં માનહાનિ કે બદનક્ષીના કેસોમાં સતત વ્રુધ્ધિ થઈ રહી છે. રાજનેતાઓ, પત્રકારો, ફિલ્મી સિતારાઓ, ઉધ્યોગકારો અને કર્મશીલો પર બદનક્ષીના દાવા મંડાયેલા…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ગંગાસ્નાન નહીં, ગંગાના નામનું સ્નાન કરી નાખવાનો વખત આવી ગયો

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી માતાનું આપણી સંસ્કૃતિમાં વિશેષ સ્થાન રહ્યું છે. માતાને પૂજનીય ગણવામાં આવી છે. આમ છતાં, આજે પણ મહિલાઓ પરના અત્યાચાર ઘટવાનું…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

અનાજના ભર્યા ભંડાર અને ભૂખ્યાં પેટ

નિસબત ચંદુ મહેરિયા મહારાષ્ટ્રના થાણે જિલ્લાના શાહપુર તાલુકાના રાઠ અંડાલે પાડા ગામની આદિવાસી યુવતી નામે હાલી રઘુનાથ બરાફની એવોર્ડ વાપસીએ ચર્ચા જગવી છે. ૨૦૧૩માં પંદર…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

આપને આવેલા આ સ્વપ્નના પ્રાયોજક છે….

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી ધારો કે તમારે વહેલી સવારે પાંચ વાગ્યે જાગવાનું છે. તમે તમારા મોબાઈલ ફોનમાં એલાર્મ ગોઠવો છે. મોબાઈલ ફોનમાં એવી સુવિધા…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

સમાન નાગરિક ધારો : કેટલો આવશ્યક, કેટલો ઈચ્છનીય?

નિસબત ચંદુ મહેરિયા દિલ્હી હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ પ્રતિભાસિંહે લગ્ન અને છૂટાછેડાને લગતા એક કેસના ચુકાદામાં સરકારને સમાન નાગરિક ધારાને લગતા બંધારણના અનુચ્છેદ ૪૪ ની દિશામાં વિચારવા…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

પર્યાવરણની જાળવણી વ્યક્તિગત સ્તરે પણ કરી શકાય

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી પર્યાવરણને જાળવવાની વાતો અનેક થાય છે, કેટકેટલા કાર્યક્રમો ઘડાય છે, આખું ને આખું મંત્રાલય પર્યાવરણ માટે ફાળવવામાં આવેલું છે. પણ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

મહામારી અને ભેદભાવ : અતીત અને વર્તમાન

નિસબત ચંદુ મહેરિયા પ્લેગ, બળિયા, ઓરી, શીતળા, કાળી ખાંસી, ટી.બી., રક્તપિત્ત, મેલેરિયા, ટાઈફોઈડ, યલો ફીવર, ઈંગ્લીશ સ્વેટ, સાર્સ, સ્પેનિશ ફ્લૂ, ઈન્ફલૂએન્ઝા, એચઆઈવી એઈડસ અને કોવિડ-૧૯…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ધારદાર તલવાર વડે દૂધીનું ડીંટું વાઢો અને સંતોષ માનો

બીરેન કોઠારી રાજકીય વ્યંગ્ય અને તેના પ્રત્યે રાજકારણીઓની ઘટતી જતી સહિષ્ણુતા વિશે ગયા મહિને આ કટારમાં લખવામાં આવ્યું હતું. એ સમયે આપણા દેશના માહોલને ધ્યાનમાં…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : નફાનું ખાનગીકરણ, ખોટનું રાષ્ટ્રીયકરણ !

ચંદુ મહેરિયા ૧૯૯૧ની ૨૧મી જૂને નહેરુ-ગાંધી પરિવાર સિવાયના પ્રથમ કોંગ્રેસી વડાપ્રધાન તરીકે પી.વી. નરસિંહ રાવે સત્તાના સૂત્રો સંભાળ્યા તે ભારતીય રાજનીતિની નોંધપાત્ર ઘટના હતી.ખાડી યુધ્ધ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : અન્નનો વ્યય કેવળ ખરાબ આદત નહીં, રાષ્ટ્રનું પણ અપમાન છે

બીરેન કોઠારી અન્નનું મહત્ત્વ આપણી સંસ્કૃતિમાં ઘણું છે, જેનું પ્રતીબિંબ આપણી ભાષાના વિવિધ રૂઢિપ્રયોગ અને કહેવતોમાં જોઈ શકાય છે. અન્નને લગતી તમામ કહેવતોમાં અન્નનું પ્રાધાન્ય…

આગળ વાંચો