Category: પરિચયો

Posted in પરિચયો

‘શોલે’ની સૃષ્ટિ : ખાનાબદોશ નર્તકી

(આ શ્રેણીમાં ‘શોલે’ ફિલ્મમાં દેખા દેતા, નાની પણ ચિરંજીવ ભૂમિકા ભજવતા વિવિધ પાત્રોની, ફિલ્મની સ્ક્રીપ્ટમાં ન હોય એવી કાલ્પનિક કથાઓ મૂકવામાં આવી છે.) – બીરેન…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

પગદંડીનો પંથી : કેફિયત

પુરુષોતમ મેવાડા શરૂઆત અમેરિકાના એક કવિની થોડી પંક્તિઓથી કરું છું, કારણ કે એમાં મારા જીવનનો સારાંશ આવી જાય છે. અને મારી આ વાતોનું નામ, ‘પગદંડીનો…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી : વેદનાનું વહન પણ વાયરલેસ હોઈ શકે

રજનીકુમાર પંડ્યા એ બંને કવિઓ મારા પર કોપાયમાન થશે એની પૂરી ખાતરી સાથે એમનું વર્ણન કરું. જે જુવાન છોકરી એમને ફૂટપાથ પરથી જડી આવી હતી…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

ગુજરે હૈ હમ કહાં કહાંસે : ૨૨) હોસ્ટેલની યાદો

           જીવનના એ પડાવ ઉપર પહોંચ્યો છું જ્યાં ભૂતકાળમાં માણેલા વિવિધ પ્રકારના અનુભવો યાદ આવતા રહે છે. એ પૈકીના કેટલાક    અહીં વહેંચવાનો અને એ સાથે…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૪ – અશાનિ સંકેત

ભગવાન થાવરાણી સત્યજિત રાયની  ૧૯મી ફિલ્મ અશાનિ સંકેત (૧૯૭૩) નું અંગ્રેજી નામ છે DISTANT THUNDER પરંતુ એનું શબ્દશ: ભાષાંતર થાય તોફાનની એંધાણી. ફિલ્મના કથાવસ્તૂમાં જે…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

ફિલ્મસંગીતના નકશીકારો :(૧૨) સેબેસ્ટીયન ડી’સોઝા

પીયૂષ મ. પંડ્યા આ લેખમાળામાં આપણે ફિલ્મી ગીતો સાથે સંકળાયેલા કેટલાક વિશિષ્ટ શબ્દપ્રયોગોનો ઉલ્લેખ વારંવાર કરતા આવ્યા છીએ. જેમ કે પ્રિલ્યુડ, ઈન્ટરલ્યુડ, ફેડ આઉટ, ઓબ્લીગેટોઝ/…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૩ – નાયક

ભગવાન થાવરાણી ફિલ્મ ચારૂલતા વાળા આઠમા મણકામાં આપણે સત્યજિત રાયની ફિલ્મ-સર્જક તરીકેની મહાનતા સંદર્ભે એમના માટે AUTEUR શબ્દ-પ્રયોગ કરેલો. AUTHOR ઉપરથી ઉતરી આવેલા અને વિશેષ…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

‘શોલે’ની સૃષ્ટિ : યોગાનુયોગ કે પ્રારબ્ધ?

(આ શ્રેણીમાં ‘શોલે’ ફિલ્મમાં દેખા દેતા, નાની પણ ચિરંજીવ ભૂમિકા ભજવતા વિવિધ પાત્રોની, ફિલ્મની સ્ક્રીપ્ટમાં ન હોય એવી કાલ્પનિક કથાઓ મૂકવામાં આવી છે.) -બીરેન કોઠારી…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી: ઘરની પછીતે દટાયેલો પ્રેમ [૨]

પૂર્વાર્ધથી આગળ રજનીકુમાર પંડ્યા (નોંધ: ત્રીજા પુરુષ એક વચનમાં લખાયેલી આ વાત લેખકના પોતાના જીવનની છે. લેખકનું ઘરનું હુલામણું નામ રંજુ હતું.) કોઇ મીઠા સ્પર્શની…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

પગદંડીનો પંથી : એક તબીબ, જે દિલથી કરીબ છે!

સામાન્ય રીતે માણસ એવું ઇચ્છતો હોય, કે ત્રણ રંગના ગણવેશ પહેરતા વ્યાવસાયિકો સાથે જીવનમાં પનારો જેટલો ઓછો પડે એટલું સારું, અને ન પડે તો ઉત્તમ!…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી: ઘરની પછીતે દટાયેલો પ્રેમ [૧]

રજનીકુમાર પંડ્યા (નોંધ: ત્રીજા પુરુષ એક વચનમાં લખાયેલી આ વાત લેખકના પોતાના જીવનની છે. લેખકનું ઘરનું હુલામણું નામ રંજુ હતું.) રંજુ ત્યારે માંડ નવ-દસ વરસનો…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૨ ‘કાંચનજંઘા’

ભગવાન થાવરાણી સારી કવિતાના પઠનના કેટલાક વણલખ્યા નિયમો છે. પ્રથમ પઠનમાં બહુધા કવિતા વાંચી જવાની હોય છે, સ્થૂળ રીતે. બીજી વાર વાંચીએ ત્યારે આપોઆપ એ…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

ફિલ્મસંગીતના નકશીકારો : (૧૧) દિલીપ ધોળકીયા

પીયૂષ મ. પંડ્યા હિન્દી ફિલ્મી સંગીત વિશે વાત કરીએ ત્યારે એક બાબત ખાસ ધ્યાન ખેંચે છે કે સંગીતકારો, સહાયક સંગીતકારો, એરેન્જર્સ કે પછી વાદ્યકારો મહદઅંશે…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

ગુજરે હૈ હમ કહાં કહાંસે : ૨૧) સાહેબ, (દૂરથી) નમસ્તે!

           જીવનના એ પડાવ ઉપર પહોંચ્યો છું જ્યાં ભૂતકાળમાં માણેલા વિવિધ પ્રકારના અનુભવો યાદ આવતા રહે છે. એ પૈકીના કેટલાક    અહીં વહેંચવાનો અને એ સાથે…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૧: ‘દેવી’

ભગવાન થાવરાણી સત્યજિત રાય કહેતા  ‘ કોઈ પણ ફિલ્મ એના સર્જક માટે કોઈ તૈયાર વાસ્તવિકતા નથી, જે એ સીધો પરદા ઉપર ઉતારી શકે. માત્ર કાચી…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

‘શોલે’ની સૃષ્ટિ : નમકહલાલીનો બદલો મળ્યો ગોળીથી

(આ શ્રેણીમાં ‘શોલે’ ફિલ્મમાં દેખા દેતા, નાની પણ ચિરંજીવ ભૂમિકા ભજવતા વિવિધ પાત્રોની, ફિલ્મની સ્ક્રીપ્ટમાં ન હોય એવી કાલ્પનિક કથાઓ મૂકવામાં આવી છે.) -બીરેન કોઠારી…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : આ આભ સ્પર્શ્યું ને પાંખો ખરી ગઈ, જુઓ! – એક અનન્ય નિવાસ-તરુણ સદનના જન્મની કથા – (૨)

રજનીકુમાર પંડ્યા  ( સરકારી ચિલ્ડ્રન્સ હોમમાંથી 18 વર્ષની વયના થઇ ગયા પછી જેમને Childrenની વ્યાખ્યાની બહાર મુકી દઇને એકાએક આ અફાટ દુનિયાના અણજાણ પટમાં ફેંકી…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : આ આભ સ્પર્શ્યું ને પાંખો ખરી ગઈ, જુઓ! – એક અનન્ય નિવાસ-તરુણ સદનના જન્મની કથા-૧

રજનીકુમાર પંડ્યા  “મારા પિતાજી રસ્તામાંથી રદ્દી વીણીને વેચવાનો વ્યવસાય કરતા હતા. માતા વિષે મને કંઇ ખબર નથી. વતન કયું એની જાણ નથી.” આટલા વાક્યોમાં મળી…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

ગુજરે હૈ હમ કહાં કહાંસે : ૨૦) સાહેબ સલામ ! – ડૉ. કિરીટ ર. ભટ્ટ અને શ્રી હરિહરભાઈ કાપડી

           જીવનના એ પડાવ ઉપર પહોંચ્યો છું જ્યાં ભૂતકાળમાં માણેલા વિવિધ પ્રકારના અનુભવો યાદ આવતા રહે છે. એ પૈકીના કેટલાક    અહીં વહેંચવાનો અને એ સાથે…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૦ : ગણશત્રુ

ભગવાન થાવરાણી લેખમાળા શરુ કરી ત્યારે, સત્યજિત રાયની કુલ ૨૯ ફીચર ફિલ્મોમાંથી પંદર વિષે લખવું એ નક્કી હતું. એ પણ નક્કી કરેલું કે એમની અંતિમ…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : જથ્થામાં નહીં, માત્રામાં સુખને માપનાર

રજનીકુમાર પંડ્યા (આ ૧૯૮૪ ના વર્ષની વાત છે. હેતુ જ્યોતિષશાસ્ત્રની તરફેણ કે વિરોધ કરવાનો નથી. હેતુ કેવળ એક ગરીબ બ્રાહમણની કઠણાઇ અને એને હળવી કરવા…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

ફિલ્મસંગીતના નકશીકારો : (૧૦) કેરસી લોર્ડ

પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે ગઈ કડીમાં જોઈ ગયા કે લગભગ છ દાયકા સુધી હિન્દી ફિલ્મી સંગીતમાં લોર્ડ કુટુંબનો દબદબો રહ્યો છે. કાવસ લોર્ડ અને એમના…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ: ૯ – અરણ્યેર દિન રાત્રિ

ભગવાન થાવરાણી આપણે છેલ્લે ચર્ચી એ ૧૯૬૪ની સત્યજિત રાયની મહાન ફિલ્મ ચારૂલતા અને આજની ફિલ્મ  ‘ અરણ્યેર દિન રાત્રિ ‘ (૧૯૬૯) વચ્ચે અડધા દશકનો ગાળો….

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

‘શોલે’ની સૃષ્ટિ : રોફ અને ખોફનો હાસ્યાસ્પદ પર્યાય

(આ શ્રેણીમાં ‘શોલે’ ફિલ્મમાં દેખા દેતા, નાની પણ ચિરંજીવ ભૂમિકા ભજવતા વિવિધ પાત્રોની, ફિલ્મની સ્ક્રીપ્ટમાં ન હોય એવી કાલ્પનિક કથાઓ મૂકવામાં આવી છે.) રોફ અને…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : हिंदी फिल्मसंगीत के चाहनेवालोंके लिये एक अमूल्य तोहफा

રજનીકુમાર પંડ્યા (આ વખતને લેખ વ્યાપક વિષયવસ્તુ ધરાવતો હોવાથી અપવાદરૂપે તેને હિન્‍દીમાં લખ્યો છે, જેથી હિંદીભાષી વાચકોને એ વાંચવામાં સુવિધા રહે. – રજનીકુમાર પંડ્યા) हिंदी…

આગળ વાંચો