Tag: Bhagwan Thavrani

Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ઉપસંહાર

ભગવાન થાવરાણી ગત વર્ષે સત્યજિત રાયની આખરી ફિલ્મ આગંતુક જોયા પછી એ ફિલ્મ વિષેની એક નાનકડી નોંધ લખીને વેબગુર્જરીના મિત્રો અશોક વૈષ્ણવ અને દીપક ધોળકિયાને…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૫ – પથેર પાંચાલી

ભગવાન થાવરાણી સત્યજિત રાયની પહેલી ફિલ્મ પથેર પાંચાલી ૧૯૫૫માં રજૂ થઈ ત્યારે મારી ઉંમર ત્રણ વર્ષની હતી. આઠેક વર્ષની વયે ફિલ્મો જોવાનું શરુ કર્યા બાદ…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૪૧

ભગવાન થાવરાણી દુષ્યંત કુમાર ત્યાગી એમના પ્રથમ નામથી વધુ જાણીતા છે. હિંદી ગઝલને એક ક્રાંતિકારી મોડ આપવાનું શ્રેય એમને જાય છે. એમને હિંદી કરતાં હિંદુસ્તાની…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૪૦

ભગવાન થાવરાણી પાછા વળી આવીએ જાણીતા નામો ભણી.  જાન્નિસ્સાર અખ્તર વિષે એમ કહીએ કે એ જાવેદ અખ્તરના પિતા હતા તો એ સાચું તો કહેવાય પણ…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૪ – અશાનિ સંકેત

ભગવાન થાવરાણી સત્યજિત રાયની  ૧૯મી ફિલ્મ અશાનિ સંકેત (૧૯૭૩) નું અંગ્રેજી નામ છે DISTANT THUNDER પરંતુ એનું શબ્દશ: ભાષાંતર થાય તોફાનની એંધાણી. ફિલ્મના કથાવસ્તૂમાં જે…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૩૯

ભગવાન થાવરાણી એક મુસ્તફા ઝૈદી પણ હતા, ભલે નામ અજાણ્યું લાગે. બહુ જ નાની ઉંમરમાં જન્નતનશીન થયા. જન્મ અને મૃત્યુનો એ જ પુરાણો કિસ્સો એટલે…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૩૮

ભગવાન થાવરાણી ઓછા જાણીતા શાયરોમાં અયાઝ ઝાંસવી પછી આજે અખ્તર અંસારી સાહેબની વાત. નાની બહરનો એમનો એક શેર મારી સ્મૃતિ (સ્મૃતિને ઉર્દૂમાં હાફિઝા પણ કહે…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૩ – નાયક

ભગવાન થાવરાણી ફિલ્મ ચારૂલતા વાળા આઠમા મણકામાં આપણે સત્યજિત રાયની ફિલ્મ-સર્જક તરીકેની મહાનતા સંદર્ભે એમના માટે AUTEUR શબ્દ-પ્રયોગ કરેલો. AUTHOR ઉપરથી ઉતરી આવેલા અને વિશેષ…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૩૭

ભગવાન થાવરાણી ચાલો, ફરી જઈએ એ શાયરો ભણી જેમનું નામ ઓછું જાણીતું છે અથવા સાવ અજાણ્યું. અયાઝ ઝાંસવી. આ નામ મેં પહેલાં ક્યારેય નહોતું સાંભળ્યું….

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૩૬

ભગવાન થાવરાણી ગુલામ અલી અને જગજીત સિંહના કંઠમાં ઈબ્ન-એ-ઈંશા સાહેબની આ ગઝલ કયા ગઝલ-પ્રેમીએ નહીં સાંભળી હોય ? કલ ચૌદવીં કી રાત થી શબ ભર…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૨ ‘કાંચનજંઘા’

ભગવાન થાવરાણી સારી કવિતાના પઠનના કેટલાક વણલખ્યા નિયમો છે. પ્રથમ પઠનમાં બહુધા કવિતા વાંચી જવાની હોય છે, સ્થૂળ રીતે. બીજી વાર વાંચીએ ત્યારે આપોઆપ એ…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૩૫

ભગવાન થાવરાણી એક અંગત વાત. મારી ડાયરીઓમાં જે ઉર્દૂ શાયરના સૌથી વધુ શેર દર્જ હોય તો એ ગાલિબ કે મીર નહીં પરંતુ છે અબ્દુલ હમીદ…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૩૪

ભગવાન થાવરાણી ક્યારેક એવું લાગે કે આપણે જે શાયરો અને શેરોની વાતો કરી રહ્યા છીએ એમને ભારતીય અને પાકિસ્તાની વાડાઓમાં વિભાજીત કરવા બિલકુલ અર્થહીન છે….

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૧: ‘દેવી’

ભગવાન થાવરાણી સત્યજિત રાય કહેતા  ‘ કોઈ પણ ફિલ્મ એના સર્જક માટે કોઈ તૈયાર વાસ્તવિકતા નથી, જે એ સીધો પરદા ઉપર ઉતારી શકે. માત્ર કાચી…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૩૩

ભગવાન થાવરાણી જોશ મલીહાબાદી અસલ લખનૌ પાસેના મલીહાબાદ ગામના હતા જ્યાંની કેરી માત્ર હિંદુસ્તાન જ નહીં, જગતભરમાં મશહૂર છે. ભાગલા પછી એ પાકિસ્તાન ચાલ્યા ગયા. …

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો # ૩૨

ભગવાન થાવરાણી મોટા શાયરોની સૂચિમાં જિગર મુરાદાબાદી સાહેબનું નામ પૂરા સન્માન અને ઇજ્જતથી લેવાવું જોઈએ. આપણે બધા શાયરીના સરેરાશ ભાવકો એમને, એમના આ શેરથી ઓળખીએ…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો #૩૧

ભગવાન થાવરાણી ફૈઝ અહમદ  ‘ ફૈઝ ‘ કેવળ મોટા જ નહીં, દરેક રીતે મહાન શાયર હતા. માત્ર પોતાની રચનાઓના માપદંડથી નહીં, એમની વિચારસરણીના દ્રષ્ટિકોણથી પણ….

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૧૦ : ગણશત્રુ

ભગવાન થાવરાણી લેખમાળા શરુ કરી ત્યારે, સત્યજિત રાયની કુલ ૨૯ ફીચર ફિલ્મોમાંથી પંદર વિષે લખવું એ નક્કી હતું. એ પણ નક્કી કરેલું કે એમની અંતિમ…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો #૩૦

ભગવાન થાવરાણી ગત હપ્તામાં જે શાયરની પંક્તિઓથી વાતનું સમાપન કર્યું એમનાથી આજની શરુઆત. એ બહુ મોટા શાયર તો છે જ, અત્યંત લોકપ્રિય પણ ! જીવનને…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર મણકો #૨૯

ભગવાન થાવરાણી મોટા શાયરોનો સિલસિલો જાળવી રાખતાં આવો, વાત કરીએ એ દિગ્ગજ સર્જકની જેમણે આ રચના સર્જી : સારે જહાં સે અચ્છા હિંદોસ્તાં હમારાહમ બુલબુલેં…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ: ૯ – અરણ્યેર દિન રાત્રિ

ભગવાન થાવરાણી આપણે છેલ્લે ચર્ચી એ ૧૯૬૪ની સત્યજિત રાયની મહાન ફિલ્મ ચારૂલતા અને આજની ફિલ્મ  ‘ અરણ્યેર દિન રાત્રિ ‘ (૧૯૬૯) વચ્ચે અડધા દશકનો ગાળો….

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો #૨૮

ભગવાન થાવરાણી ચાલો, ફરીથી પાછા ફરીએ મોટા શાયરો ભણી.  દાગ દેહલવી ઉર્દૂ અદબમાં પૂરી ઈજ્જત અને સમ્માન સાથે લેવાતું નામ છે. તેઓ ગાલિબ પછી આવ્યા…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો #૨૭

ભગવાન થાવરાણી ક્યારેક વિચારીએ કે કેવા – કેવા સાવ અજાણ્યા નામોએ કેવા અદ્ભૂત શેરો રચ્યા તો અવાક થઈ જવાય !  દિક્ષીત દનકૌરી ! બહુ ઓછા…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

સત્યજિત રાયની સૃષ્ટિ – ૮ ચારૂલતા

ભગવાન થાવરાણી સત્યજિત રાય કક્ષાના સંપૂર્ણ સર્જક ( AUTEUR ) ની ફિલ્મોનું ઘનિષ્ઠ અધ્યયન કરતા હોઈએ ત્યારે એક સમસ્યા એ નડે કે એમની કોઈ એક…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર : મણકો #૨૬

ભગવાન થાવરાણી અગર આપે ગાલિબને વાંચ્યા છે તો મીર – તકી – મીરને વાંચવા એમના કરતાં પણ જરૂરી છે. મીર ગાલિબના પુરોગામી હતા. સ્વયં ગાલિબે…

આગળ વાંચો