Tag: શબ્દસંગ

Posted in ચિંતન

ચાલો, ગાંધીને શોધીએ…

શબ્દસંગ નિરુપમ છાયા ફરી એક વખત ગાંધી જયંતિ આવી અને ગઈ…એમ તો ગાંધી ૧૫૦ની ઘટના પણ આવી અને પસાર થઈ ગઈ, થોડાં બુદબુદો ઉઠ્યાં અને…

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દ અને દૃષ્ટિસૌંદર્યનાં પ્રતિબિંબનો અનોખો સમન્વય: ‘બનારસ ડાયરી’

શબ્દસંગ નિરુપમ છાયા સત્વ તત્વ અને અર્થભરી કલાત્મક છબિઓના પ્રયોગશીલ સર્જક શ્રી વિવેક દેસાઈથી ભાવકો પરિચિત જ હોય. એમના પિતા જીતેન્દ્ર દેસાઈ અને નવજીવન પ્રકાશન…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

આપણે સ્વતંત્ર થયા ! (?)

શબ્દસંગ નિરુપમ છાયા ૧૫મી ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ ની મધરાત્રે જાણે કે દેદીપ્યમાન સૂર્ય ઊગ્યો. અનેક કંઠ  ગૂંજી રહ્યા: સ્વતંત્ર દેશ હો ગયા પ્રભુત્વમય દિશા મહીં,                      …

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ – પાંજો-પિંઢ જો… ‘રણ’: દીર્ઘ નવલિકા

નિરુપમ છાયા   ગુજરાતી ભાષાના લબ્ધપ્રતિષ્ઠિત સર્જક કચ્છના જ,  શ્રી વીનેશભાઈ અંતાણી, પ્રદેશના અન્ય  સર્જકોની જેમ જ, પોતાની કૃતિઓમાં કચ્છની પ્રાદેશિક વિશિષ્ટતાઓ પ્રગટ કરતા રહ્યા છે. પણ …

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ : કચ્છી લોકસાહિત્યનું એક સૌન્દર્ય: ‘પિરૂલી’

નિરુપમ છાયા ‘એક ગુફામાં બત્રીસ બાવા’… નવરાશના સમયમાં બાળકો ભેળાં થયા હોય અને બુદ્ધિગમ્ય રમતો પણ ચાલે ત્યારે આવા કોયડા, ઉખાણાં પૂછવાનું શરુ થાય એ…

આગળ વાંચો
Posted in વિવેચન - આસ્વાદ

શબ્દસંગ : ઘટના પૌરાણિક, દર્શન વર્તમાનનું

નિરુપમ છાયા તારું એ પગલું –રાજુલ ભાનુશાલી ગાંધારી.. બેના.. જો તે આંખે પટ્ટી ન બાંધી હોત તો શું તું પતિવ્રતા ન કહેવાત? આ સતી બનવાના…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

શબ્દસંગ : ઉદ્યોગ દ્વારા સેવા અને ઉદ્યમપથના પ્રવર્તક – ‘કાકા’

નિરુપમ છાયા સાત્વિક શબ્દસંગ સાર્થક જીવન ચીંધે. પણ એવા  શબ્દસંગનો રંગ બરોબર ચઢી જાય અને આચરણમાં દેખાય તો જીવન સફળ જ નહીં, અન્ય માટે પણ…

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ : અનહદ પક્ષીપ્રેમી: કવિ ‘તેજ’

નિરુપમ છાયા કચ્છી કાવ્યસાહિત્યની શોભા કવિ ‘તેજ’ નો આપણે પરિચય મેળવ્યો  એ જ અરસામાં એમણે ચિર વિદાય લીધી. કવિતા સાથે પ્રકૃતિને પ્રાણમાં સમાવીને જીવતા આ…

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ : પ્રકૃતિને ખોળે વિલસે છે ‘તેજ’

નિરુપમ છાયા ગયાં સોપાનથી આપણે કચ્છી ભાષાના સરળ સહજ કવિ તેજપાલ ધારસી ‘તેજ’ની કાવ્યપ્રતિભાનો પરિચય મેળવી રહ્યા છીએ. ગુજરાતી ભાષાના પ્રથમ હરોળના કવિઓ સાથે સ્થાન…

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ : કચ્છીસાહિત્યમાં ઝળહળતી ‘તેજ’રેખાઓ

નિરુપમ છાયા સરધ પૂનમજી રાતજો , શરદ પૂનમની રાતે , મૂં  પિરોયોતે; હું પરોવવા બેઠો સુઈમેં ડોરો સોયમાં દોરો , ને; ને ; પિરુલાજી વ્યો…

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ – કેળવણી : માતાપિતાનો પણ ધર્મ

નિરુપમ છાયા ડૉ રૂપલ માંકડ સંપાદિત કેળવણી વિષયક કાવ્યોના પુસ્તક “ક કવિતાથી કેળવણી” માંના કાવ્યોને કેળવણીનાં મહત્વનાં અંગોમાં વિભાજીત કરીને એનો આસ્વાદ લઈ રહ્યા છીએ….

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ – કેળવણી: બાળમાનસના વિવિધ રંગો

નિરુપમ છાયા કેળવણી વિષે ચિંતન થાય છે તેમ એના અંગેની સંવેદનાત્મક અભિવ્યક્તિ કાવ્ય દ્વારા વધારે પ્રભાવક રીતે વ્યક્ત થઈ શકે છે. ગુજરાતી ભાષામાં પણ શિક્ષણને…

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ : કેળવણીની ભાવનાત્મક અભિવ્યક્તિ

નિરુપમ છાયા અક્ષરની  ઓળખાણથી બાળકની કેળવણીનો પ્રારંભ થાય છે ત્યારે પ્રથમ આવે છે ‘ક’. કમળ અને કલમ સાથે જોડીને એ ક શીખે છે.પણ વધુ વિચાર…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ : કચ્છ ભૂકંપ પુનર્વસન-વ્યવસ્થાપન:વિસ્તરી રહી મહેક

નિરુપમ છાયા ૨૬મી જાન્યુ. આવે અને મનહૃદયમાં કંપન પ્રસરી રહે. આ કંપન સાહિત્યનો વિષય પણ બને. પણ ક્યારેક એ કંપનો વચ્ચે વિધેયાત્મક કાર્યોની શીતળ લહર…

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ : સંવેદનાત્મક સમાજદર્શન-પુરુષાર્થની કથા

(પગમેં ભમરી –પાંચમું ચરણ ) નિરુપમ છાયા                સર્જનાત્મક સાહિત્યકૃતિઓના અનેક પ્રકાર છે. કેટલુંક સાહિત્ય પ્રભાવી હોવા છતાં સર્જનાત્મકતાની   કસોટીની  એરણે એ ખરું ન ઊતરે…

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

શબ્દસંગ : મન વિનાનું મન : નિર્લેપ જાગૃતિની અંત:યાત્રા (૨)

નિરુપમ છાયા            આત્મકથા સાહિત્યકૃતિ ગણાય પણ સર્જનાત્મક સાહિત્ય ન ગણાય એ મતની સામે જાણીતા સાહિત્યકાર રતિલાલ બોરીસાગર એવું કહે કહે છે કે અન્ય કોઈપણ…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ : મન વિનાનું મન : નિર્લેપ જાગૃતિની અંતરંગ યાત્રા (૧)

નિરુપમ છાયા સાહિત્ય વિવિધ કૃતિઓ થકી  પ્રગટ થાય છે.   આ કૃતિઓ-સાહિત્ય સ્વરૂપો-માં નવલકથા, એકાંકી, કાવ્ય,નવલિકા, નિબંધ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. આવું  જ એક સાહિત્ય સ્વરૂપ…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ : અભિનવ કલ્પનસભર નવલકથા – ઉદયાસ્ત: દ્વારકા – સોમનાથ

નિરુપમ છાયા                  સોમનાથ ! આ નામ સાથે જ દૃષ્ટિ સમક્ષ એક ભવ્ય ચિત્ર ખડું થઇ જાય છે. ભારતના છેક પશ્ચિમ છેડે આવેલું, સીધું  ઉત્તર…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ : ભક્ત કવયિત્રી રતનબાઈનાં કચ્છી પદોનું અનુસર્જન

નિરુપમ છાયા માનવ માનવ વચ્ચેનો વ્યવહાર ભાષાને કારણે સ્પષ્ટ અને સરળ બનવાને કારણે મનુષ્યની ઝડપી  પ્રગતિ થઇ સાથે સાથે  સુવ્યવસ્થિત જીવનને પરિણામે માનવસંસ્કૃતિ તરીકે ઓળખાતી…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ : કચ્છનો અભ્યાસપૂર્ણ પરિચયાત્મક આલેખ: ‘રણ જણ જણનું’

નિરુપમ છાયા         દૂરના અને કેટલીક આગવી વિશિષ્ટતાઓને કારણે પ્રદેશ તરીકે કચ્છ વિશ્વ કક્ષાએ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યો છે. એના વિષે વિવિધ પાસાંઓને લઈને ઘણા વિદ્વાનોએ…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ : જીવન એ જ સાધના

નિરુપમ છાયા              સંભવામિ યુગે યુગે એ ગીતાવચનની જગતમાં પુષ્ટિ થતી જ રહી છે. વિવિધ યુગમાં જન્મ લેતાં આવાં દિવ્ય વ્યક્તિત્વનો પ્રભાવ સમસ્ત સૃષ્ટિને, માનવને જગતને…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ : ગરવી કચ્છી ભાષા: એક પરિચય

-નિરુપમ છાયા                   ભારતના પશ્ચિમ ભાગે આવેલ ગુજરાતના પણ પશ્ચિમે આવેલ, એક પ્રદેશ એટલે કચ્છ. મરૂ (રણ), મેરુ(પહાડો) અને મેરામણ (મહાસાગર)  જેવા બહુખ્યાત શબ્દોનો ઉપયોગ…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ : શબ્દ અને અભિનયનું સાયુજ્ય

નિરુપમ છાયા                  શબ્દની અભિવ્યક્તિનાં અનેકવિધ માધ્યમોમાં નાટ્યકલા-રંગમંચ પણ સમાવિષ્ટ  છે. સાહિત્યમાં અવનવા રૂપમાં યોગ્ય રીતે ગૂંથાયેલા  શબ્દને   નાટ્યદેહ મળે ત્યારે સાહિત્ય વિશેષ સુગંધિત બને…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ : ભાષા, શબ્દ અને અભિવ્યક્તિ

– નિરુપમ છાયા. શબ્દસંગમાં પ્રથમ જ છે ‘શબ્દ’. તો આજે શબ્દની સ્થિતિ વિષે જ વાત કરીએ. જયારે આ સૃષ્ટિમાં કશું જ નહોતું ત્યારે ધ્વનિ તો…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

શબ્દસંગ – વર્તમાનને જીવંત બનાવતો, સ્મરણોનો ઉછળતો ‘દરિયો’: એક દીર્ઘ નવલિકા (૨)

– નિરુપમ છાયા (ગતાંકથી ચાલુ…) જેમાં પોતીકું કશુંક હોય,ઉછીના ભાવ નહિ પણ આપણી જીવનશૈલી સાથે જેનો મેળ હોય, અને ઘટનાની રીતે પરંપરાગત નહીં છતાં આધુનિકતાની…

આગળ વાંચો