Tag: ફિર દેખો યારોં

Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ધારદાર તલવાર વડે દૂધીનું ડીંટું વાઢો અને સંતોષ માનો

બીરેન કોઠારી રાજકીય વ્યંગ્ય અને તેના પ્રત્યે રાજકારણીઓની ઘટતી જતી સહિષ્ણુતા વિશે ગયા મહિને આ કટારમાં લખવામાં આવ્યું હતું. એ સમયે આપણા દેશના માહોલને ધ્યાનમાં…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : અન્નનો વ્યય કેવળ ખરાબ આદત નહીં, રાષ્ટ્રનું પણ અપમાન છે

બીરેન કોઠારી અન્નનું મહત્ત્વ આપણી સંસ્કૃતિમાં ઘણું છે, જેનું પ્રતીબિંબ આપણી ભાષાના વિવિધ રૂઢિપ્રયોગ અને કહેવતોમાં જોઈ શકાય છે. અન્નને લગતી તમામ કહેવતોમાં અન્નનું પ્રાધાન્ય…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : કાયદો માન્યતા અપાવી શકે, માનસિકતા આપણે બદલવી પડે

બીરેન કોઠારી કાયદો શસ્ત્ર છે કે ઢાલ? આ સવાલ હંમેશાં પૂછાતો આવ્યો છે. એક જાણીતી ઉક્તિ મુજબ ‘કાયદો ગધેડો છે.’ એટલે કે તેને પોતાની અક્કલ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : યુદ્ધ જીતી શકાય, દ્વેષને જીતવો અઘરો છે.

બીરેન કોઠારી ‘અમે ૧૯૭૦માં મળ્યા ત્યારે તેમણે તરત જ દોસ્તીનો હાથ લંબાવ્યો અને તેમણે મને જરૂરી સૂચનો આપ્યાં. તેમની આ ઉમદા માનવીય ચેષ્ટા હું કદી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : મીણબત્તીએ વાવાઝોડાને હરાવ્યું, પણ વાવાઝોડાએ મારેલી થપાટનું શું?

બીરેન કોઠારી કોઈને નુકસાન થાય એથી રાજી થવાનો ગુણ સારો ન ગણાય એ ખરું, પણ એ ‘કોઈ’ કોણ છે અને તેનાં લક્ષણ કેવાં છે એની…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : રાજકીય વ્યંગ્ય: ‘મને બક્ષતા નહીં, શંકર!’થી ‘તને બક્ષવામાં નહીં આવે, મંજુલ!’ સુધી

બીરેન કોઠારી એક દૃશ્ય. “બહેતર શું? આયુર્વેદિક કે એલોપથી?” “ખબર નથી…આપણને બચાવવા માટે બેમાંથી એકે સુલભ નહોતું.” આ સંવાદ કોઈ જીવિત વ્યક્તિઓ વચ્ચે નહીં, પણ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : : પર્યાવરણની નીતિ અને અભ્યાસ: ચોરને કહે ચોરી કર અને સિપાઈને કહે કે જાગતો રહેજે

બીરેન કોઠારી પર્યાવરણ અને તેને લગતા વિવિધ અભ્યાસ વિશ્વભરમાં સતત થતા રહેતા હોય છે. ખાસ કરીને વિકાસના કહેવાતાં કામ કરવાના આવે ત્યારે પર્યાવરણ પર થનારી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : અસ્થિઓ: જીવિત માનવદેહમાં હોય ત્યાં સુધી ધર્મના, દેહ પડે પછી ધર્મનિરપેક્ષ

બીરેન કોઠારી કપરા સમયમાં વ્યક્તિનું, સંસ્થાનું કે શાસનનું સૌથી વરવું કે સૌથી માનવીય સ્વરૂપ જોવા મળી શકે છે. પ્રવર્તમાન મહામારીમાં આવાં અનેક ઉદાહરણો જોવા મળી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : લૈંગિક ભેદભાવના કાળા વાદળની રૂપેરી કોર સમું સર્વસમાવેશકપણાનું મેઘધનુષ

બીરેન કોઠારી વાત તો એક રમકડાની છે, જે હજી આવતા મહિને બહાર પડવાનું. થોડું મોંઘું હશે, અને ભારતમાં એને આવતાં કદાચ વાર લાગશે. એ ડેન્માર્કની…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : સમસ્યાઓ સરકારની કે સત્તાધીશોની શરમ ભરતી નથી

બીરેન કોઠારી કોવિડની મહામારીની પ્રથમ લહેરને નાથી લીધી હોવાની સરકારી ઘોષણા પછી ત્રાટકેલી બીજી લહેરમાં જાણે કે અનેકોના નકાબ ચીરાઈ ગયા છે. સરકારમાં રહેલા લોકપ્રતિનિધિઓમાંથી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : તમે ઘંટી ચાટીને ચલાવી લેજો, પાડોશીને લોટ આપવો જરૂરી છે

બીરેન કોઠારી દેશમાં પ્રવર્તમાન અભૂતપૂર્વ આરોગ્ય કટોકટી બાબતે સરકારના પ્રયાસો ખરેખર કેવા છે એ કોઈ સરકારી યાદી દ્વારા જાણવા મળે એમ નથી. દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : દીવાનખાનામાં રહેલા હાથીને અવગણવાનો હકારાત્મક અભિગમ

બીરેન કોઠારી ‘યુદ્ધ ચાહે કોઈ પણ જીતે, તેનો અંજામ કંઈ પણ આવે, એક સૈનિક હંમેશાં કશુંક ખોઈ દેતો હોય છે.’ શબ્દશ: નહીં, પણ ભાવશ: બોલાયેલો…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ભેદભાવનાં મૂળિયાં ધાર્યા કરતાં વધુ ઊંડે પહોંચેલાં છે!

બીરેન કોઠારી માનવજીવનમાં જ્યારથી સંસ્કૃતિનો એટલે કે સભ્યતાનો પ્રવેશ થયો એ પછી અનેક દૂષણો પ્રવેશતાં ગયા એમ લાગ્યા વિના રહે નહીં. પહેલાં જે બાબતો સાવ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ગુજ્જુ, બાબુ મોશાય, ભૈયા, ચીની, શાબજી, સિંઘા, કાળિયા, ધોળિયા વગેરે વગેરે…

બીરેન કોઠારી અસલમાં એ રહમતપુર, બંગાળનો વતની. કલકત્તા ટેક્નિકલ ઈન્‍સ્ટિટ્યૂટ- ‘કૅલ્ટેક’માંથી કમ્પ્યુટર સાયન્‍સમાં તેણે પી.એચ.ડી. કર્યું છે અને સીત્તેર હજાર વિદ્યાર્થીઓમાં તે સૌ પ્રથમ આવેલો….

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : તમારા ગળા ફરતે બન્ને પંજા વીંટાળવા દો. પછી તમે ગાવ.

બીરેન કોઠારી અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્યના અનેક અર્થ થતા હોય છે, પણ સરકારને તેનો એક જ અર્થ ખબર હોય છે. સરકારને મન અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્ય એટલે સરકારનો વિરોધ….

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : સંસ્કૃતિગૌરવનો ફુગ્ગો બહુ ફૂલાવ્યો. સંસ્કૃતિશરમની પણ વાત કરીએ.

બીરેન કોઠારી સંસ્કૃતિગૌરવ ક્યારેક પ્રજાની એકતા માટે ઉપકારક પરિબળ બની શકે, એમ પ્રજાના વિભાજન માટે પણ કારણભૂત બની શકે છે. કેમ કે, સંસ્કૃતિને કોઈ એક…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ગધેડા ઉપર અંબાડી મૂકવાનો સમય નજીક આવી ગયો છે

બીરેન કોઠારી માનવના ગુણદુર્ગુણને પ્રાણીઓમાં આરોપિત કરવાની આપણી જૂની આદત છે. એ મુજબ ગધેડું સાવ મૂર્ખ, ગમાર અને જિદ્દી પશુ ગણાય છે. ગધેડાની આ લાક્ષણિકતાઓની…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : શોધી ચઢાવો શૂળીએ, જાડા નરને જોઈ

બીરેન કોઠારી સ્વાતંત્ર્ય પછીની અનેક પેઢીઓ ભણતી રહી કે ભારત ખેતીપ્રધાન દેશ છે. આ વિધાનની મારીમચડીને રમૂજ પણ ખૂબ થતી રહી. છેલ્લા ઘણા વખતથી લાગે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : સરકારનો વિરોધ રાષ્ટ્રનો વિરોધ નથી, અને રાષ્ટ્રનો દ્રોહ તો બિલકુલ નથી

બીરેન કોઠારી બંધારણીય માળખા અનુસાર આપણા દેશમાં લોકશાહી શાસનવ્યવસ્થા છે, જેમાં અભિવ્યક્તિસ્વાતંત્ર્ય પ્રત્યેક નાગરિકનો મૂળભૂત હક લેખવામાં આવેલો છે. આમ છતાં, આપણી સમાજવ્યવસ્થા હજી એવી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : આંકડાને ઊકેલીએ તો વંચાય વાસ્તવિકતા

બીરેન કોઠારી કોવિડ-19ના પગલે જે અણધારી પરિસ્થિતિ પેદા થઈ તેમાં સૌથી બુરી દશા શ્રમિકોની થઈ. સ્થળાંતરિત શ્રમિકો પોતપોતાને વતન જવા નીકળી પડ્યા ત્યારે તેમના પ્રત્યે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ‘યે ભી ગેંગ કા આદમી હૈ….’

બીરેન કોઠારી કોઈ પણ શિક્ષણપદ્ધતિમાં મૂલ્યાંકન નહીં, બલ્કે વિદ્યાર્થીની સમગ્રતયા કેળવણી કેન્‍દ્રસ્થાને હોવી જોઈએ. તેને બદલે આપણી શિક્ષણપદ્ધતિ મૂલ્યાંકનકેન્‍દ્રી બની ગઈ છે. એ જ રીતે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : તમે વજન ઘટાડશો. બોજો ઘટાડી શકશો?

બીરેન કોઠારી ‘વળી થોડાએક દિવસો પછી મેં એક સર્વેયર મિત્રને બોલાવ્યા અને તેમને શાળા માપીને શાળાનો નકશો કરવાનું કહ્યું. હું અને તે શાળાનો પ્લૅન માપતા…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : તમારા વૃક્ષનાં પાંદડાં પાડોશીના આંગણે ખર્યાં? તમે રાષ્ટ્રદ્રોહી છો!

બીરેન કોઠારી પ્રચારતંત્ર કેવું અસરકારક હોઈ શકે એનું ઉત્તમ ઉદાહરણ એટલે ખભે બકરી લઈને જતા બ્રાહ્મણ અને તેને મળેલા ત્રણ ઠગોની વાર્તા. પોતાના આયોજન મુજબ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : વિદેશી હાથથી સ્વદેશી લેબલ સુધીની આત્મનિર્ભરતા

બીરેન કોઠારી ‘હું સી.આઇ.એ.એજન્‍ટ છું.’ સાંસદ પીલૂ મોદી આ લખાણવાળું પાટિયું ગળામાં લટકાવીને લોકસભામાં પ્રવેશ્યા હતા. એ વખતે દેશના વડાપ્રધાનપદે ઇન્‍દિરા ગાંધી હતાં. વિરોધ કરનારને…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : કળા હોય કે કાનૂન, અશ્લિલતા જોનારની આંખમાં વસે છે?

બીરેન કોઠારી ‘તાકી ન રહેશો. અમે સ્તનપાન કરાવીએ છીએ.’ આ ફોટોલાઈન ધરાવતી એક તસવીર મલયાલમ સામયિક ‘ગૃહલક્ષ્મી’ના મુખપૃષ્ઠ પર ત્રણેક વરસ અગાઉ છપાયેલી. જાહેરમાં સ્તનપાન…

આગળ વાંચો