Posted in બીનવર્ગીકૃત

વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી : કવિતામાં વ્યાવસાયિક આરોગ્ય

જગદીશ પટેલ આ મહિનાનો લેખ વાચકોને બહુ જુદો લાગશે. આજે વાત કરવી છે સાહિત્યમાં – ખાસ કરીને કવિતામાં – વ્યાવસાયિક આરોગ્ય કેટલું ડોકાય છે તે…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

“ભૂખલાડ” ઉત્પાદનમાં પડાવે “આડ” !

હીરજી ભીંગરાડિયા મોટી ઉંમરે દીકરો થયો હોય એટલે મા-બાપે એનો- ખાટલેથી પાટલે અને પાટલેથી ખાટલે – હથેળીમાં ઉછેર કર્યો હોય. “બાળક છે ને ! કાલ…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ : ૩૧ : ક્રાન્તિકારીઓ (૪)

દીપક ધોળકિયા ૧૯૨૮નું વર્ષ આવતાં સુધીમાં દેશમાં સંઘર્ષ માટેનું ચિત્ર વધારે સ્પષ્ટ થવા લાગ્યું હતું. એક તો, ૧૯૨૦થી જ કોંગ્રેસનું પોત બદલી ગયું હતું. ગરમ…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

ફિર દેખો યારોં : ઉંઘતા ભલે ન જાગે, જાગતા જાગે તોય ઘણું!

– બીરેન કોઠારી આફ્રિકાનાં અભયારણ્યમાં મુક્તપણે વિહરતાં જંગલી પશુઓને જોઈને પ્રવાસીને શરૂઆતમાં નવાઈ લાગે, રોમાંચ થાય, સહેજ ભય લાગે, પણ પછી ધીમે ધીમે તેનાથી એવા…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

વલદાની વાસરિકા : (૭૭) ટાઈમપાસ તરંગી પ્રશ્નોત્તરી

–વલીભાઈ મુસા પ્રશ્નો એ જ્ઞાનપ્રાપ્તિની ચાવી સમાન છે. ઘણા વૈજ્ઞાનિકોએ તેમના મગજમાં ઉદભવેલા પ્રશ્નોની પ્રેરણા વડે જ અવનવી શોધો કરી છે; ઉદાહરણ તરીકે આઈઝેક ન્યુટન…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

“વાર્તાઘર”માં પ્રવેશ નિમિત્તે

–બીરેન કોઠારી ગુજરાતી નવલિકા ક્ષેત્રે રજનીકુમાર પંડ્યાનું નામ પ્રથમ હરોળમાં નિ:સંકોચપણે મૂકી શકાય. માનવમનના અતળ ઊંડાણમાં રહેલા ભાવોનું નિરૂપણ રજનીકુમારની વિશેષતા છે. તેમનાં તમામ પ્રકારનાં…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૫ : ‘હમારે મહેમાં કો પરદે કી જરૂરત નહીં હૈ”

પૂર્વી મોદી મલકાણ આ બ્રેડબન તો છેક ૧૦૦ CE માં યુરોપમાં પહોંચેલ. નાન જેવા જ આથેલા લોટમાંથી બનતાં લોફબ્રેડને બનાવવા માટે બેકરને જે તે દેશના…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

સમયચક્ર : મકરસંક્રાંતિને પતંગબાજી સાથે વાસ્તવમાં કોઈ સંબંધ નથી

માવજી મહેશ્વરી મનુષ્ય ઊડી શકતો હોત તો ? આ કલ્પના રોચક જરુર લાગે છે. પરંતુ તે શક્ય નથી એ મનુષ્યને સદીઓ પહેલાં સમજાઈ ગયું હતું….

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી અને હું…(૧)

-રજનીકુમાર પંડ્યા 1976ની સાલની એક બળબળતી બપોરે હું જ્યારે વિજયા બૅંન્કની વડોદરાની રાવપુરા શાખામાં મૅનેજર-ઈન-ચાર્જ તરીકે મારી ચેમ્બરમાં બેઠો હતો ત્યારે પરસેવે રેબઝેબ ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

ટાઈટલ મ્યુઝીક (૨૫) – નાતા (૧૯૫૫)

– બીરેન કોઠારી કેટલાય સંગીતકારો એવા છે કે જેમનાં ગીતો અતિ લોકપ્રિય હોવા છતાં જાણકારો સિવાયના સામાન્ય લોકોને એમના નામ વિશે જાણ ન હોય. અથવા…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

ઉત્તરાયણના પર્વ પ્રસંગે……

                 પતંગની  રંગબેરંગી ત્રણ કવિતાઓ.                  (૧) ભગવતીકુમાર શર્મા પવનપાતળો કાગળ લઈને નભમાં ઊડે અગાશીજી;વાંસ-સળીનો કિત્તો લઈને લખતી ગઝલ ઉદાસીજી! પવન સૂસવે ઘડીક સામટો, ઘડીક…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

પત્રશૃંખલા :: આથમણી કોરનો ઉજાસ – પત્ર નં.૨૫

દેવિકા રાહુલ ધ્રુવ, હ્યુસ્ટન યુએસએ પ્રિય નીના, વાહ…વાહ…ઝાકળમાં બોળીને ચીતરેલી ધારણામાંથી ફૂટેલાં લીલાછમ બનાવો જેવો તારો પત્ર !! ક્યા કહના….પણ સાચું કહું? ધારણા કરતાં મોડો…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

જયદેવની તેજસ્વી સંગીત પ્રતિભાનું મૂલ્ય હંમેશાં ઓછું અંકાયું : ૧૯૭૧

સંકલન અને રજૂઆત:  અશોક વૈષ્ણવ જયદેવ (વર્મા) – જન્મ ૩ ઓગસ્ટ ૧૯૧૯ । અવસાન ૬ જાન્યુઆરી, ૧૯૮૭-ને તેમનાં જન્મ શતાબ્દીનાં વર્ષમાં એવા સંગીતકાર તરીકે યાદ…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

સ્ત્રી-પુરુષવેશમાં ફિલ્મીગીતો

નિરંજન મહેતા હિન્દી ફિલ્મોમાં કશુંક અવનવું કરાતું હોય છે જેમાં એવું પણ દેખાડાય છે કે સ્ત્રી કલાકાર પુરુષવેશમાં અને પુરુષ કલાકાર સ્ત્રીવેશમાં હોય છે અને…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

સાયન્સ ફેર : વિજ્ઞાન ક્ષેત્રની કેટલીક માઈલસ્ટોન ઘટનાઓ

જ્વલંત નાયક એ બાબત તો હવે સ્પષ્ટ છે કે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિના જીવન અશક્ય છે. તમે બધી મોહમાયા મૂકીને સાવ પ્રાકૃત્રિક અવસ્થામાં જીવવાનું શરુ…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

ચેલેન્‍જ.edu :: સંસ્થાના નામનું તત્ત્વદર્શન

રણછોડ શાહ શેક્‌સપિયરે એમ કહ્યું છે કે ‘નામમાં શું છે? (What is there in a name?) આ પ્રશ્નનો જેને જેવો લાગ્યો તેવો અર્થ કર્યો છે….

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણઃ ૩૦: ક્રાન્તિકારીઓ (૩)

દીપક ધોળકિયા ક્રાન્તિકારી સંગઠન હિન્દુસ્તાન રીપબ્લિકન ઍસોસિએશન ચૌરીચૌરાની ઘટના પછી દેશમાં નિરાશા અને સુસ્તીનું વાતાવરણ છવાઈ ગયું હતું. આંદોલન બંધ રહેવાની ખરાબ અસરો દેખાતી હતી….

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

ફિર દેખો યારોં : પૈસાને પાણીની જેમ વાપરવાથી પણ પાણી ન ખરીદી શકાય

-બીરેન કોઠારી સમૃદ્ધિ હોય ત્યારે સંપત્તિનું યોગ્ય રોકાણ કરવાને બદલે તેને મનફાવે એમ ઊડાડી મારવી અને તંગી હોય ત્યારે રોદણાં રડવાની પ્રકૃતિ કેવળ વ્યક્તિગત જ…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૨૧

ચિરાગ પટેલ उ. ४.५.३ (८७१) रायः समुद्राँश्चतुरेस्मभ्यँसोम विश्वतः। आ पवस्व सहस्त्रिणः॥ (त्रित आप्त्य) હે સોમ! અમારી હજારો ઇચ્છાઓની પૂર્તિ માટે ઐશ્વર્યથી ભરપૂર ચારેય સમુદ્ર વગેરે…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

વાંચનમાંથી ટાંચણ : એક મંદિરની શોધમાં – ભાગ-૨

સુરેશ જાની ૬-૧-૨૦૨૦ના પ્રકાશિત થયેલ ભા-૧ના અનુસંધાને. આગળ આટલા મોટા તળાવમાં કયા કિનારે ઊતરવું? પણ ભોમિયો હોંશિયાર હતો.  તેણે કહ્યું – ” જો કોઈ મોટી…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

નિત નવા વંટોળ : ન્યૂ યોર્ક,ન્યૂ યોર્ક :: ૧ ::

પ્રીતિ સેનગુપ્તા સુશ્રી પ્રીતિ સેનગુપ્તાનો સંપર્ક preetynyc@gmail.com વીજાણુ સરનામે થઇ શકે છે

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

સમયચક્ર : કેલેન્ડર ( તારીખિયું ) ક્યારથી આવ્યું ?

માવજી મહેશ્વરી સમયના પરિપ્રેક્ષ્યમાં એક સેકન્ડની કિમત કેટલી મોટી હોઈ શકે એ જ્યારે કોઈ અવકાશયાનને ધરતી પરથી છોડવાનો હોય ત્યારે વૈજ્ઞાનિકને જ સમજાતી હોય છે….

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

મંજૂ ષા – ૩૦ : પરિચિત જગતની સમાંતરે બીજું જગત

વિનેશ અંતાણી આપણા પરિચિત જગતની સમાંતરે બીજું એક જગત આવેલું હોય છે. ક્યારેક અકસ્માતે આપણને એની ઝલક મળી જાય છે, પરંતુ એ શું છે તે…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

વાંચનમાંથી ટાંચણ : એક મંદિરની શોધમાં – ભાગ-૧

સુરેશ જાની [ પુરાતત્વની એક સત્યકથા પર આધારિત ] શનિવારની એક સાંજે, જંગલમાંથી આવીને તે થાક ઊતારી રહ્યો હતો; અને ભેગા કરેલા અવનવી વનસ્પતિના નમૂના…

આગળ વાંચો
Posted in બીનવર્ગીકૃત

બાગબાનકા બસેરા!

*ચીમન પટેલ ‘ચમન’ દીકરાની વાતને ચંદ્રકાન્ત આ વખતે ટાળી ન શક્યો! દીકરાએ પણ કેવી વાત કરીઃ ‘ડેડી, હું જાણું છું કે તમે સ્વાવલંબી જીવન જીવવા…

આગળ વાંચો