Category: સાંપ્રત વિષયો

Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : સુખાકારીના ભોગે આબકારીનો ખેલ

ચંદુ મહેરિયા ગાંધીવાદી કાર્યકર અન્ના હજારેએ તેમના વતનગામ રાલેગણ સિધ્ધિમાં દારૂબંધી દ્વારા તેમના જાહેર કાર્યોનો આરંભ કર્યો હતો. અન્નાના ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી આંદોલનના સાથી અને દિલ્હીના…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : : પર્યાવરણની નીતિ અને અભ્યાસ: ચોરને કહે ચોરી કર અને સિપાઈને કહે કે જાગતો રહેજે

બીરેન કોઠારી પર્યાવરણ અને તેને લગતા વિવિધ અભ્યાસ વિશ્વભરમાં સતત થતા રહેતા હોય છે. ખાસ કરીને વિકાસના કહેવાતાં કામ કરવાના આવે ત્યારે પર્યાવરણ પર થનારી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : મહિલા ખેડૂતોને બરાબરીનો હક નથી

ચંદુ મહેરિયા ૨૦૦૭ની રાષ્ટ્રીય ક્રુષિ નીતિ ભલે  ‘જેની રોજી ખેતી પર નિર્ભર હોય’ તેને અર્થાત સ્ત્રી-પુરુષ સૌને  ખેડૂત ગણે, ‘સાર્થ ગુજરાતી જોડણીકોશ’માં પુંલિંગ શબ્દ ખેડૂતનો…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : અસ્થિઓ: જીવિત માનવદેહમાં હોય ત્યાં સુધી ધર્મના, દેહ પડે પછી ધર્મનિરપેક્ષ

બીરેન કોઠારી કપરા સમયમાં વ્યક્તિનું, સંસ્થાનું કે શાસનનું સૌથી વરવું કે સૌથી માનવીય સ્વરૂપ જોવા મળી શકે છે. પ્રવર્તમાન મહામારીમાં આવાં અનેક ઉદાહરણો જોવા મળી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત – પાંચ રાજ્યોના પરિણામ : કોંગ્રેસમુક્ત ભારતના સંકેત ?

ચંદુ મહેરિયા ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણી પૂર્વે ભારતીય જનતા પક્ષના વડાપ્રધાનપદના ઘોષિત ઉમેદવાર અને ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ‘કોંગ્રેસમુક્ત ભારત’નો વિચાર વહેતો કર્યો હતો. જાણે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : લૈંગિક ભેદભાવના કાળા વાદળની રૂપેરી કોર સમું સર્વસમાવેશકપણાનું મેઘધનુષ

બીરેન કોઠારી વાત તો એક રમકડાની છે, જે હજી આવતા મહિને બહાર પડવાનું. થોડું મોંઘું હશે, અને ભારતમાં એને આવતાં કદાચ વાર લાગશે. એ ડેન્માર્કની…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : આંબેડકરનાં સન્માન, આંબેડકરનાં અવમાન

ચંદુ મહેરિયા ભારતીય બંધારણના અનન્ય ઘડવૈયા અને દલિત મસીહા ડો.બાબાસાહેબ આંબેડકર વ્યક્તિપૂજાના સખત વિરોધી હતા. ૧૯૪૩માં સમાજ સુધારક મહાદેવ ગોવિંદ રાનડેના ૧૦૧મા જન્મમદિને આપેલ “રાનડે,…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

‘નવચેતન’ – ૧૦૦ વર્ષે પણ હજુ નવચેતનવંત છે

અશોક વૈષ્ણવ એપ્રિલ ૧૯૨૧માં ચાંપશીભાઈ ઉદેશીએ શરૂ કરેલ ગુજરાતી સામયિક ‘નવચેતન’ તેના એપ્રિલ ૨૦૨૧ના અંકથી તેનાં સક્રિય જીવનકાળનાં એક સોમાં વર્ષમાં પવેશ કરે છે. સો…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : સમસ્યાઓ સરકારની કે સત્તાધીશોની શરમ ભરતી નથી

બીરેન કોઠારી કોવિડની મહામારીની પ્રથમ લહેરને નાથી લીધી હોવાની સરકારી ઘોષણા પછી ત્રાટકેલી બીજી લહેરમાં જાણે કે અનેકોના નકાબ ચીરાઈ ગયા છે. સરકારમાં રહેલા લોકપ્રતિનિધિઓમાંથી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : ઓપિનિયન પોલ અને એકઝિટ પોલનું પોલંપોલ

ચંદુ મહેરિયા પાંચ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામોની ઓપિનિયન પોલ અને એકઝિટ પોલ સાથે તુલના કરતાં અનેક સવાલો ઉઠે છે..પાંચેય રાજ્યોના એકઝિટ પોલ આમ તો કંઈક…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : તમે ઘંટી ચાટીને ચલાવી લેજો, પાડોશીને લોટ આપવો જરૂરી છે

બીરેન કોઠારી દેશમાં પ્રવર્તમાન અભૂતપૂર્વ આરોગ્ય કટોકટી બાબતે સરકારના પ્રયાસો ખરેખર કેવા છે એ કોઈ સરકારી યાદી દ્વારા જાણવા મળે એમ નથી. દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : ‘નળ થી જળ’ માટે જળ ક્યાં ?

ચંદુ મહેરિયા તરસ્યા ગ્રામીણ ભારત માટે ૨૦૧૯ના સ્વાતંત્ર્ય પર્વે લાલ કિલ્લાની રાંગેથી વડાપ્રધાને ‘નલ સે જલ’ યોજનાની ઘોષણા કરી હતી. દેશના જે ૧૯ કરોડ ૧૮…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : દીવાનખાનામાં રહેલા હાથીને અવગણવાનો હકારાત્મક અભિગમ

બીરેન કોઠારી ‘યુદ્ધ ચાહે કોઈ પણ જીતે, તેનો અંજામ કંઈ પણ આવે, એક સૈનિક હંમેશાં કશુંક ખોઈ દેતો હોય છે.’ શબ્દશ: નહીં, પણ ભાવશ: બોલાયેલો…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : દેશમાં સાક્ષરતા વધી પણ પુસ્તકાલયો ન વધ્યાં !

ચંદુ મહેરિયા નવતર કોરોના વાઈરસ ઓગણીસ મહામારીથી દુનિયા ત્રસ્ત છે. કોરોનાને કારણે માનવ જીવનના સર્વ ક્ષેત્રો  પ્રભાવિત થયાં છે. શિક્ષણ સંસ્થાઓને મહિનાઓથી બંધ રાખવાની ફરજ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ભેદભાવનાં મૂળિયાં ધાર્યા કરતાં વધુ ઊંડે પહોંચેલાં છે!

બીરેન કોઠારી માનવજીવનમાં જ્યારથી સંસ્કૃતિનો એટલે કે સભ્યતાનો પ્રવેશ થયો એ પછી અનેક દૂષણો પ્રવેશતાં ગયા એમ લાગ્યા વિના રહે નહીં. પહેલાં જે બાબતો સાવ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : નોકરશાહીનું નગારખાનું ગરીબની તતૂડી સાંભળશે?

ચંદુ મહેરિયા વરસો પહેલાં ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી ચીમનભાઈ પટેલે ટકોર કરી હતી કે કેમ  આપણા આઈ એ એસ અધિકારીઓ સૂરજ-ચંદ્ર નીચે જે કંઈ છે તે…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ગુજ્જુ, બાબુ મોશાય, ભૈયા, ચીની, શાબજી, સિંઘા, કાળિયા, ધોળિયા વગેરે વગેરે…

બીરેન કોઠારી અસલમાં એ રહમતપુર, બંગાળનો વતની. કલકત્તા ટેક્નિકલ ઈન્‍સ્ટિટ્યૂટ- ‘કૅલ્ટેક’માંથી કમ્પ્યુટર સાયન્‍સમાં તેણે પી.એચ.ડી. કર્યું છે અને સીત્તેર હજાર વિદ્યાર્થીઓમાં તે સૌ પ્રથમ આવેલો….

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : ભારતના દર દસમાંથી સાત બાળકો મજૂરી કરે છે !

ચંદુ મહેરિયા ‘યુનિસેફ’નું અનુમાન છે કે કોરોના મહામારીને કારણે લોકોની આવક ઘટતાં અને બેરોજગારી વધતાં બાળમજૂરીમાં પણ વ્રુધ્ધિ થઈ છે. એક સર્વેના તારણ અનુસાર કોરોનાને…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : તમારા ગળા ફરતે બન્ને પંજા વીંટાળવા દો. પછી તમે ગાવ.

બીરેન કોઠારી અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્યના અનેક અર્થ થતા હોય છે, પણ સરકારને તેનો એક જ અર્થ ખબર હોય છે. સરકારને મન અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્ય એટલે સરકારનો વિરોધ….

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : સ્ત્રીને ડાકણ ઠેરવી મારી નાંખવાની માનસિકતાનો અર્થ

ચંદુ મહેરિયા નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ બ્યૂરોના અહેવાલ મુજબ ૧૯૯૧ થી ૨૦૧૦ સુધીમાં અંધશ્રધ્ધાના કારણે , ડાકણના નામે દેશમાં ૧૭૦૦ સ્ત્રીઓની હત્યાઓ થઈ હતી. ૨૦૦૧ થી…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : સંસ્કૃતિગૌરવનો ફુગ્ગો બહુ ફૂલાવ્યો. સંસ્કૃતિશરમની પણ વાત કરીએ.

બીરેન કોઠારી સંસ્કૃતિગૌરવ ક્યારેક પ્રજાની એકતા માટે ઉપકારક પરિબળ બની શકે, એમ પ્રજાના વિભાજન માટે પણ કારણભૂત બની શકે છે. કેમ કે, સંસ્કૃતિને કોઈ એક…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : ક્ષય રોગનો ક્ષય થાય તે પહેલાં….

ચંદુ મહેરિયા એક જમાનાનો રાજરોગ ગણાતો ક્ષય કે ટી.બી સરકારી દાવા મુજબ હવે ભારતમાંથી ઉચાળા ભરી રહ્યો છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા ૨૦૩૦ સુધીમાં દુનિયાને ટી.બી.મુક્ત…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : ગધેડા ઉપર અંબાડી મૂકવાનો સમય નજીક આવી ગયો છે

બીરેન કોઠારી માનવના ગુણદુર્ગુણને પ્રાણીઓમાં આરોપિત કરવાની આપણી જૂની આદત છે. એ મુજબ ગધેડું સાવ મૂર્ખ, ગમાર અને જિદ્દી પશુ ગણાય છે. ગધેડાની આ લાક્ષણિકતાઓની…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

નિસબત : ગરીબડી ગાયનું કામધેનુકરણ કોના લાભ માટે ?

ચંદુ મહેરિયા ગવર્નર વજુભાઈ વાળાએ “કર્ણાટક પશુવધ અટકાવ અને સંરક્ષણ વિધેયક,૨૦૨૦” ને મંજૂરી આપતાં ગોહત્યા પ્રતિબંધનો કાયદો ઘડનારા રાજ્યોમાં એક વધુનો ઉમેરો થયો છે. કર્ણાટક…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ફિર દેખો યારોં : શોધી ચઢાવો શૂળીએ, જાડા નરને જોઈ

બીરેન કોઠારી સ્વાતંત્ર્ય પછીની અનેક પેઢીઓ ભણતી રહી કે ભારત ખેતીપ્રધાન દેશ છે. આ વિધાનની મારીમચડીને રમૂજ પણ ખૂબ થતી રહી. છેલ્લા ઘણા વખતથી લાગે…

આગળ વાંચો