જીવનસાથી પ્રત્યે સતત અવિશ્વાસ અને શંકા રહેવી એ એક માનસિક રોગ છે

વાત મારી, તમારી અને આપણી

ડૉ. મૃગેશ વૈષ્ણવ.
એમ.ડી.(મનોચિકિત્સક)

ગુસ્સો, રીસામણાં, મનામણાં. બસ આમ એક વર્ષ નીકળી ગયું. શિવાની સીતાજીની જેમ અગ્નિ પરીક્ષા આપતી રહી

‘શિવાની લગ્ન પહેલાં તારે કોની સાથે સંબંધ હતો… સાચે સાચું કહી દે’ કૃણાલે પહેલીવાર આવો પ્રશ્ન પૂછ્યો ત્યારે શિવાનીના માથે આસમાન તૂટી પડયું. પગ નીચેથી ધરતી ખસી ગઈ. શાક સમારવાનું ચાકુ કુણાલના હાથમાં આપતાં શિવાની બોલી : આવું પૂછતાં પહેલ તમે મારા પેટમાં ચાકુ કેમ ન હુલાવ્યું ? પરંતુ શંકા અને અવિશ્વાસની આગમાં હેવાન બની જતો કૃણાલ આ પ્રશ્ન વારંવાર પૂછવા લાગ્યા. કેમ ?

રાત્રિના ત્રણ વાગ્યા હતા. કુણાલ પથારમાં પડકાં ઘસતો હતો. તેના મનમાં ઘમાસાણ યુધ્ધ ચાલતું હતું. તે જેમ જેમ વિચારતો જતો હતો તેમ તેમ તેની અકળામણ વધતી જતી હતી. તેના શરીરના રૂંવાડા ઉભાં થઇ ગયાં. તેનું લોહી શરીરમાં ઝડપભેર દોડવા લાગ્યું. આંખોમાં ખુન્નસ ભરાઈ ગયું. તેને લાગ્યું કદાચ તે કોઇકની હત્યા કરી નાંખશે.

બેડરૂમનું લાઇટસ ઓન કરી ગાઢ નિંદ્રામાં નસકોરા બોલાવતી શિવાનીના ચહેરા સામે તે ધારી ધારીને જોવા લાગ્યો તેને સમજાતું નથી કે શિવાની એક ભોળી, માસુમ પ્રેમાળ યુવતી છે કે પછી એક બિન્ધાસ્ત, ચાલબાજ, લફરાં બાજ ચરિત્ર્યહીન સ્ત્રી ? તેનું સાચું સ્વરૂપ કયું છે ?

વિચારતા વિચારતાં તેના શરીર પર ખુન્નસ સવાર થઇ જાય છે. તેને તત્કાળ શિવાનીનું ગળું દબાવી દેવાની ઇચ્છા થાય છે. તે બન્ને હાથનો ગાળીયો બનાવી શિવાનીના ગળા સુધી લઇ જાય છે. એ સાથે જ એનું હૃદય જોરથી ધબકવા માંડે છે, શ્વાસોચ્છવાસ ઝડપી બને છે, આખું શરીર પરસેવે રેબઝેબ થઇ ધુ્રજવા માંડે છે, આંખે અંધારા આવવા માંડે છે… અને અચાનક કુણાલ ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડવા લાગે છે.

શિવાની જાગી જાય છે. કૃણાલના મોં તેમજ છાતી પર હાથ ફેરવે છે અને કૃણાલ શિવાનીના ખોળામાં છૂપાઈને ચોધાર આંસુએ રડતાં બબડે છે, ‘શિવુ… મને સમજણ નથી પડતી કે મને આ શું થઇ ગયું છે ? મારા મન પરનો કાબુ હું ગુમાવી બેઠો છું. આવેશમાં આવી જઇને હું તને કંઇ પણ કરી નાંખી શકું તેમ છું… શિવુ મને માફ કરી દે, હું તારો ખૂની છું… ગુનેગાર છું.’

શિવાની પ્રેમભર્યા શ્વરે મક્કતાથી કહે છે કે…’કૃણાલ તમે ક્યારેય મારા શરીર પર ઘસરકો શુધ્ધાં નહી કરો તેની મને ખાત્રી છે. કારણ તમે મને સાચા દિલથી પ્રેમ કરો છો. અને આમ પણ લગ્ન પછી મેં બીજો અવતા ધારણ કર્યો છે. હવે હું જીવું છું માત્ર તમારા માટે… તમે મને મારો કે જીવાડો એનો મને કોઈ હરખ શોક નહીં હોય.’

કુણાલ બરાડયો, ‘શિવુ તારા આ શબ્દો જ મને મારી જાત સમક્ષ અપરાધી બનાવે છે. તું મારી સાથે ઝઘડો કર, તારા પર ખોટી શંકા કરવા માટે મારો ઉધડો લે. મને છોડીને ચાલ્યા જવાની ધમકી આપ. મારા આક્ષેપો સાબિત કરવા માટે મને પડકાર, ધમકાવી નાંખ, ઘર છોડી જવાની ધમકી આપ. હું છેલ્લા એક વર્ષથી તારા ચરિત્ર્ય પર ગંદા આક્ષેપો કરી તને આટલી હેરાન કરૂં છું છતાં પણ તું આટલી શાંત કેમ રહી શકે છે ? પ્રેમાળ કેમ બની રહે છે ? મને ખરેખર સમજાતું નથી કે તારી કોઈ લાચારી છે ? શું તને કોઈ બ્લેકમેઇલ કરે છે ? આવું કંઇપણ હોય તો જણાવી દે હું તને માફ કરી દઈશ.’

શિવાની બોલી ‘કૃણાલ તમારા આવેશનો સામનો હું આવેશથી નથી કરવા માંગતી. જ્યારે હું સંપૂર્ણ પણે પવિત્ર છું. મેં કંઇ ખોટું કર્યું જ નથી પછી મારે તમારી સાથે ઝઘડો કરવાની શી જરૂર છે ?’

સાચું કહું તો કૃણાલ તમારા આ વાહિયાત આક્ષેપો છતાં હું માત્ર એટલા માટે જીવું છું કે તમને મારી પવિત્રતાની ખાત્રી કરાવી શકું. બસ એકવાર તમને મારી પવિત્રતાની ખાત્રી થઇ જાય. તમારી શંકા નિર્મૂળ થઇ જાય પછી હું મારી મેળે જ મારા જીવનનો અંત આણી દઈશ.

શિવાનીની આંખોમાંથી આંસુ દડ દડ વહેવા લાગે છે. કૃણાલને પસ્તાવો થાય છે. એ પોતાનું કપાળ કૂટવા લાગે છે અને ભીંત સાથે માથું પછાડતાં પછાડતાં બબડે છે.

‘ખરેખર સજા મારી જાતને જ થવી જોઇએ. હું જ તારો ગુનેગાર છું. મને જીવવાનો અધિકાર નથી.’

શિવાની કૃણાલને અટકાવે છે, બન્ને જણ એકબીજાના બાહુપાશમાં વીંટળાઈ વળે છે. એ રાત્રે બન્ને જણાં લગ્ન જીવનને ભરપૂર રીતે માણે છે.

બીજા દિવસે સવારે જ ફરી પાછો કૃણાલ શિવાનીને પ્રશ્ન કરે છે. ‘સાચું કહે શિવાની લગ્ન પહેલાં તારે કોની સાથે સંબંધ હતો ? હું કંઇ જ નહીં કહું… મારે માત્ર એ માણસનું નામ જાણવું છે. જેની સાથે જીવનમાં પ્રથમ વખત તે શરીર સુખ માણ્યું હતું. હું તેને પણ કંઇ જ નહીં કહું બસ મને એનું નામ જણાવ.’

છેલ્લા એક વર્ષથી કૃણાલ અને શિવાની વચ્ચેના આ સંવાદો રોજનો ક્રમ બની ગયાં હતાં. કૃણાલનું અકળ વલણ અને વર્તન ભરપૂર પ્રેમ અને વિશ્વાસના તબક્કા પછી તિરસ્કાર, શંકા, ચારિત્ર્ય પરના આક્ષેપો, ગુસ્સો, આક્રોશ, ગળું દબાવવાની ચેષ્ટા અને પછી પોતાની જ જાતને ગુનેગાર માની કરાતી સજા. એ બધું સામાન્ય બની ગયું હતું. શિવાનીને સમજાતું ન હતું કે પોતાની પવિત્રતા પુરવાર કરવા તેણે કેટલી અગ્નિ પરીક્ષા આપવી પડશે ?

શિવાની અને કૃણાલના લગ્નને બે વર્ષ થયાં હતાં. એક સામાન્ય ઘરનો પણ તેજસ્વી કારકિર્દી ધરાવતો કૃણાલ અમીર બાપની એકની એક પુત્રી શિવાનીને ખૂબ ગમી ગયો હતો. લગ્નના એક વર્ષ પહેલાં બન્નેની સગઇ થઇ હતી. એ દરમ્યાન બન્ને જણાં ખૂબ સાથે હર્યા-ફર્યા મોજ મસ્તી કરી એ સાથે શિવાનીને લાગ્યું કે સ્વર્ગનું સુખ ધરતી પર જ મળી ગયું.

પરંતુ લગ્ન પછી કૃણાલ બદલાવા લાગ્યો. તેને શિવાનીની બોલવાની સ્ટાઇલ, બધા સાથે મુક્ત રીતે વાતો કરવાની આદત, પહેરવેશની સ્ટાઇલ, ડ્રેસીસ વગેરે ઘણું ઉછાછળું લાગવા માંડયું.

કૃણાલે શિવાની પર નિયંત્રણ લાદવાના શરૂ કર્યાં કારણ તેને લાગતું હતું કે આવી હસતી, કુદતી, ચંચળ, સુંદર શિવાની કોઇને પણ ગમી જાય. અને બોલકી, મળતાવડી શિવાની કોઇની પણ સાથે હળી જાય. પછી કોઈપણ અઠંગ ખેલાડી એને ભોળવી શકે.

એક દિવસ કૃણાલે સાવ અમસ્તાં જ પૂછ્યું હતું ‘શિવાની લગ્ન પહેલાં તું કોઇને ગમી ગઈ હોય, કોઇએ તને પ્રપોઝ કર્યું હોય કે પછી તને કોઈ ગમ્યું હોય એવું બન્યું હતું ખરૂં ?’

ત્યારે શિવાની બોલી હતી ‘કેટલાયે મારી પાછળ પાગલ હતા… મને પામવા તલસતા પણ મેં કોઇને ભાવ નહોતો આપ્યો.’

બસ તે દિવસથી કૃણાલના મગજમાં શંકાનો કીડો જન્મ્યો હતો અને એક વર્ષમાં તો તે ખૂબ મોટો થઇ ગયો હતો. તેને શંકા થઇ હતી કે શિવાની સાચું બોલે છે કે ખોટું ?

અને પ્રશ્ન બદલાઈ ગયો ‘સાચું કહી દે શિવાની લગ્ન પહેલાં તારે કોની સાથે સંબંધ હતો ?’

પહેલીવાર જ્યારે આ પ્રશ્ન પૂછાયો ત્યારે શિવાનીના માથે જાણે આખે આખું આકાશ તૂટી પડયું હતું. પગ નીચેથી જાણે આખાયે ઉપખંડની ધરતી સરકી ગઇ હતી. પતિના આવા અચાનક આક્ષેપથી હેબતાઈ ગયેલી શિવાની ભાંગી પડી હતી. ધુ્રસકે ને ધુ્રસકે રડવા લાગી હતી તે શાક સમારવાનું ચપ્પુ કૃણાલના હાથમાં આપતાં બોલી હતી.

‘કૃણાલ આ પ્રશ્ન પૂછતાં પહેલાં તમે મારા પેટમાં આ ચાકુ હુલાવી દીધું હોત તો પણ એ હું સહન કરી શકી હોત. મારા પર આટલો અવિશ્વાસ ? મારાં દામ્પત્યજીવનના સ્વપ્નાંઓ સાવ અમ ભાંગી નાંખવાના ? શું બગાડયું હતું મેં તમારૂં ?’

શિવાનીના કલ્પાંતમાં રહેલી સચ્ચાઈ કૃણાલને સ્પર્શી ગઈ હતી થોડા દિવસો એ વાત તેણે પડતી મૂકી હતી. પણ ફરી પાછી એ જ શંકાો, ગુસ્સો, રીસામણાં, મનામણાં.. બસ આમ એક વર્ષ નીકળી ગયું. શિવાની સીતાજીની જેમ અગ્નિ પરીક્ષા આપતી રહી. પણ આવું ક્યાં સુધી ? કૃણાલને શું થયું હતું ? ખરેખર તે ભાવુક અને પ્રેમાળ હતો કે પછી સંકુચિત અને માલિકીભાવ ધરાવતો હતો ? ગમે તે હોય પણ શિવાનીના ચારિત્ર્યહનના સાવ છેલ્લી કક્ષાના વિચારો શા માટે ?

કારણ કૃણાલ ‘ડીલ્યુઝન ઓફ પાર્ટનર્સ ઇનફીડાલીટી’ એટલે ‘જીવનસાથી બેવફા હોવાના ભ્રમથી પીડાતો હતો. તેની આ ભ્રમણા વિકૃત સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂકી હતી.’

જીવનસાથી પ્રત્યેની વિકૃત ભ્રમણાને કારણે કૃણાલ પણ લાગણીની અસ્થિરતા અનુભવતો હતો. તેને સમજાતું ન હતું કે તેને આ શું થઇ રહ્યું છે ? તીવ્ર શંકાના ઉભરાને ખાળવો તેને માટે શક્ય ન હતો.

ન્યુરોગ્રાફ :

જીવનસાથી પ્રત્યેની શંકા વ્યાપક પ્રમાણમાં જોવા મળતી મનોસ્થિતિ છે. તે મનોરોગનું સ્વરૂપ ધારણ કરે ત્યારે તેની યોગ્ય સારવાર કરી કેટલાયે દંપતીઓના જીવનને મહેકતું કરી શકાય છે. કેટલીયે સ્ત્રીઓને અગ્નિ પરીક્ષા આપતી અટકાવી શકાય છે.


Website: www.drmrugeshvaishnav.com

Author: Web Gurjari

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *