નવાં લખાણો

Posted in કૃષિ વિષયક અનુભવો

“ પૂર્વગ્રહ ” – ખેતી વિકાસનો જબરો દુશ્મન !

હીરજી ભીંગરાડિયા             “ગો-રક્ષાપાત્ર” માં એક વાર્તા વાંચી. એક મા એની નાનકડી દીકરી સાથે સીટી બસમાં જતી હોય છે. બસમાં એક ગરીબ અને ચીંથરેહાલ છોકરો…

આગળ વાંચો
Posted in મનોજગતમાં વિહાર

વાસ્તવિકતાલક્ષી હકારાત્મક વિચારધારા એટલે શું ?

વાત મારી, તમારી અને આપણી ડૉ. મૃગેશ વૈષ્ણવ. એમ.ડી.(મનોચિકિત્સક) ભવિષ્ય વિશે સારા વિચારો કરવા અને સારા સ્વપ્નાં જોવાં એટલે પોઝિટિવ થિંકીંગ? તો શેખચલ્લી સાચો પોઝિટિવ…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

તેમની ચિરવિદાયથી પડેલી ખોટ સમસ્ત વિશ્વના સમાજની છે

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી બૌદ્ધિકતા અને કર્મશીલતાનો સંગમ ઓછો જોવા મળતો હોય છે, કેમ કે, બૌદ્ધિકતામાં સિદ્ધાંતો અને સંશોધનના આધારે કામ કરવાનું હોય છે,…

આગળ વાંચો
Posted in ઈતિહાસ

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૪ : અંતિમ તબક્કો– ૧૯૩૫થી ૧૯૪૭ :: પ્રકરણ ૫૬ : કૅબિનેટ મિશન(૪)

દીપક ધોળકિયા આજના પ્રકરણ સાથે ચેસની ભાષામાં કહીએ તો આપણે આ શ્રેણીના End Gameના તબક્કામાં પહોંચીએ છીએ. ૧૬મી તારીખે કૅબિનેટ મિશનના સભ્યો અને વાઇસરૉયે નિવેદન…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

હકારાત્મક અભિગમ- ૮– મન રે તું કાહે ક્રોધ કરે

રાજુલ કૌશિક વાલ્મીકિ ઋષિ એક વાર મધ્યાન સંધ્યા કરવા ગંગા તટે જતા હતા. રસ્તામાં તમસાના નિર્મળ જળ જોઈને તેમાં ગંગાજળ જેવી પવિત્રતા અનુભવાતા ત્યાંજ મધ્યાન સંધ્યા…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૩૮

ચિરાગ પટેલ उ. ११.२.१ (१३५७) आ जागृविर्विप्र ऋतं मतीनांसोमः पुनानो असदच्चमूषु । सपन्ति यं मिथुनासो निकामा अध्वर्यवो रथिरासः सुहस्ताः ॥ (पराशर शाक्त्य) ચૈતન્ય, સત્ય સ્તુતિઓના…

આગળ વાંચો
Posted in પરિચયો

જો વિશ્વના સૌથી ઊંચા શિખરનું નામ ‘માઉન્ટ રાધાનાથ’ હોય તો?!

ભાત ભાત કે લોગ જ્વલંત નાયક હમણાં હમણાથી સ્થળોના નામ બદલવા મુદ્દે રાજકારણ ગરમાયું છે. દરેક પ્રદેશના શાસકો પોતાંની મરજી પ્રમાણે સ્થળોના નામ બદલતા હોય,…

આગળ વાંચો
Posted in પુસ્તક -પરિચય

ગુજરાતનો નાથ ( ૪ )

કલમના કસબી : કનૈયાલાલ મુનશી રીટા જાની ગત ત્રણ અંકથી  આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ મુનશીની  પ્રસિદ્ધ નવલકથા “ગુજરાતનો નાથ”ની. આ અંકમાં આપણે એક એવા પાત્રનો પરિચય…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

દિલીપ રાણપુરા : માસ્તર નહીં, અન્યાય, અત્યાચાર અને અનાચાર સામે ઝૂઝનાર શિક્ષક

નિસબત ચંદુ મહેરિયા ભૂરખી, રોયકા, પાલનપુર, મજાદર, ખેરાણા, કરમડ,, ચુડા, દેવગઢ, રામદેવગઢ, નાની કઠેચી,, નાગનેશ, ભ્રુગુપુર, બજાણા…… આ એ ગામોના નામો છે, જ્યાં ચારેક દાયકાના…

આગળ વાંચો
Posted in આંખો દેખી

ગણેશ ચતુર્થીનાં પર્વને ગણેશનાં વિવિધ સ્વરૂપો વડે ઉજવીએ

મહેન્દ્ર શાહનાં કળાસર્જનોનો સંપુટ મહેન્દ્ર શાહ : mahendraaruna1@gmail.com

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

આ દુ:સ્વપ્ન દરેક માતાનું છે

મંજૂષા વીનેશ અંતાણી એક બહેનને લાગતું હતું કે એમની આઠ-નવ વરસની દીકરી ટીવીના નકામા કાર્યક્રમો જોવા પાછળ સમય બરબાદ કરે છે. એને લીધે એ કશું…

આગળ વાંચો
Posted in પદ્ય સાહિત્ય

The Valuable Time of Maturityનો ગુજરાતી ભાવાનુવાદ – પરિપક્વતાનો કિંમતી સમય

મારીઓ રાઉલ દ મોરાઇસ આંદ્રાદે* બ્રાઝિલના અત્યંત જાણીતા કવિ, વાર્તાકાર, સંગીત-શાસ્ત્રી, વિવેચક અને તસ્વીરકાર. ૧૮૯૩ માં જન્મ અને ૧૯૪૫ માં મૃત્યુ. બ્રાઝિલીઅન આધુનિકતાવાદના જનક. આધુનિક…

આગળ વાંચો
Posted in ગદ્ય સાહિત્ય

નલિન શાહની નવલકથા : પ્રથમ પગલું – ૩૩

માણસ ગમે તેટલું જીવે તો પણ આકાંક્ષાઓ ફળીભૂત થતી જોવા જીવન હંમેશાં ઓછું પડે છે. નલિન શાહ જમણવિધિ પતી ગઈ. મહેમાનો વિદાય થયા, ધનલક્ષ્મીની સહેલીઓએ…

આગળ વાંચો
Posted in ફિલ્મ સંગીત

ફિલ્મોમાં કવ્વાલીઓ (૨) : है अगर दुश्मन दुश्मन ज़माना गम नहीं

નિરંજન મહેતા ફિલ્મોમાં આવેલી કવ્વાલીનો પહેલો લેખ ૨૮.૦૮.૨૦૨૧ના મુકાયો હતો. તે પછીની કવ્વાલીઓનો સમાવેશ આ લેખમાં કર્યો છે. બને તેટલી કવ્વાલીઓ સામેલ કરી છે તેમ…

આગળ વાંચો
Posted in ફિલ્મ સંગીત

હસરત જયપુરી રચિત (શંકર)જયકિશનનાં વિસારે પડેલાં ગીતો – ૧૯૬૨

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ હસરત જયપુરી  (મૂળ નામ ઈક઼્બાલ હુસ્સૈન) – જન્મ ૧૫-૪-૧૯૨૨ । અવસાન ૧૭-૯-૧૯૯૯ – બહુવિધ ભાવોનાં ગીતો પર કૌશલ્ય ધરાવતા…

આગળ વાંચો
Posted in ચિંતન

લુત્ફ-એ-શેર: મણકો # ૬૮

ભગવાન થાવરાણી રાજેશ રેડ્ડી નિશ્ચિંતપણે આજની તારીખે ભારતીય ઉર્દૂ કવિતામાં એક મોટું નામ છે. એમનું નામ અને કામ એમના ઉચ્ચસ્તરીય સર્જકત્વના કારણે સતત ચર્ચામાં રહે…

આગળ વાંચો
Posted in વિજ્ઞાન અને ગણિત

માળાની ગૂંથણીની માહિર સુગરી

ફરી કુદરતના ખોળે સુગરી/ બાયા/ Weaverbird / Ploceus philippinus / કદ : ૧૫ સેન્ટિમીટર, ૬ ઇંચ જગત કીનખાબવાલા જુના જમાનામાં સુગરીનો ઉપયોગ શેરીમાં પક્ષીની કેળવેલી…

આગળ વાંચો
Posted in ફિલ્મ સંગીત

ચાંદની ચૉક (૧૯૫૪)

ટાઈટલ સોન્‍ગ બીરેન કોઠારી અન્ય પ્રતિભાશાળી સંગીતકારોની જેમ જ, રોશનલાલ નાગરથ એટલે કે રોશનના આરંભિક કાળની ફિલ્મોનું સંગીત અને પછીના અરસાની ફિલ્મોના સંગીતની શૈલીમાં દેખીતો…

આગળ વાંચો
Posted in સાંપ્રત વિષયો

ભૂતકાળ પર ગર્વ લેવો કે ભવિષ્યમાં ગર્વ લઈ શકાય એવો વર્તમાન બનાવવો?

ફિર દેખો યારોં બીરેન કોઠારી ‘દટાયેલાં મડદાં બહાર કાઢવાં’ જેવો રૂઢિપ્રયોગ જૂના જખમને ફરી ફરીને ખોતરવાના એટલે કે જૂની, અણગમતી યાદોને વારેવારે તાજી કરવાના અર્થમાં…

આગળ વાંચો
Posted in ઈતિહાસ

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૪ : અંતિમ તબક્કો– ૧૯૩૫થી ૧૯૪૭ :: પ્રકરણ ૫૫: કૅબિનેટ મિશન(૩)

દીપક ધોળકિયા જિન્નાનું મેમોરેન્ડમ ૧૨મી તારીખે લીગ અને કોંગ્રેસે સમજૂતીનાં બિંદુઓ અંગે પોતપોતાના દૃષ્ટિકોણનાં મેમોરેન્ડમો કૅબિનેટ મિશનને મોકલી આપ્યાં. લીગના પ્રમુખ જિન્નાએ એમાં લખ્યું કે…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

ભદ્રરાણીનો પ્રસંગ

મહાભારતના અપ્રસિદ્ધ પ્રસંગો આનંદ રાવ શ્રી આનંદ રાવ લિગાયતનું વીજાણુ સંપર્ક સરનામું: gunjan.gujarati@gmail.com

આગળ વાંચો
Posted in વિવેચન - આસ્વાદ

(૯૯) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૪૫ (આંશિક ભાગ – ૧)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) આહ કો ચાહિએ ઇક ઉમ્ર અસર હોતે તક (શેર ૧ થી ૨) આહ કો ચાહિએ ઇક ઉમ્ર અસર હોતે…

આગળ વાંચો
Posted in શિક્ષણ

માતૃસ્વરૂપા શિક્ષિકા

ચેલેન્‍જ.edu રણછોડ શાહ મારી માનું સપનું મને આપો, એને ગોતવાની રાહ મને આપો. ટમટમતો દીવો ને સૂની રે ડેલી, મા થાકેલા સપનાને બેઠી અઢેલી. અભાગી…

આગળ વાંચો
Posted in વિવિધ વિષયોના લેખો

વિભિન્ન દેશોમાં સ્ત્રીઓની સ્થિતિ -૧

નિત નવા વંટોળ પ્રીતિ સેનગુપ્તા સુશ્રી પ્રીતિ સેનગુપ્તાનો સંપર્ક preetynyc@gmail.com વીજાણુ સરનામે થઇ શકે છે

આગળ વાંચો
Posted in સંગીતની દુનિયા

સુરાવલી, સિનેમા અને સ્મૃતિઓ – (૯) પ્રસિધ્ધિ અને ગુમનામી

નલિન શાહ નલીન શાહના અંગ્રેજી પુસ્તક Melodies, Movies and Memories (૨૦૧૬) નો અનુવાદ અનુવાદ: પિયૂષ મ. પંડ્યા ૧૯૮૯ની કલકત્તાની મુલાકાત વખતે હું કાનન દેવી, જ્યુથીકા…

આગળ વાંચો